پوست با سطحی حدود 2 مترمربع، یکی از بزرگ ترین اعضای بدن است که 16 درصد وزن بدن را تشکیل می ‌دهد و سد محافظتی بین محیط خارج با عضلات، اعضای درونی، رگ‌های خونی و اعصاب بدن است. ظاهر پوست به طور گسترده‌ای تغییر می ‌کند و این تغییر نه تنها ناشی از عواملی همچون افزایش سن است، بلکه نشان دهنده ی نوسانات هیجانی و سلامت جسمی و روحی فرد نیز هست.

مراقبت از پوست کودکان

حتماً شما هم با انواع و اقسام فرآورده‌هایی که برای پوست کودکان تهیه شده و در اغلب داروخانه‌ها موجود است، برخورد کرده‌اید؛ مثل کرم مرطوب‌کننده بچه، لوسیون‌های پاک‌کننده، لوسیون‌های ضدآفتاب، کرم پای بچه‌ و ... .

پوست شیرخواران، نوزادان و کودکان ساختاری متفاوت از پوست بزرگسالان دارد. این تفاوت‌ها به‌ طور عمده شامل نازک تر بودن لایه خارجی پوست(اپیدرم)، کمتر بودن ضخامت لایه محافظ شاخی پوست، کمتر بودن فیبرهای کلاژن و الاستین و در نتیجه کاهش مقاومت و انعطاف‌پذیری پوست، عدم تمایز کامل غدد مولد چربی و عرق پوست و تراکم کمتر فولیکول‌های مولد مو است. به دلیل این اختلاف، پوست شیرخواران نسبت به بزرگسالان لطیف تر، نازک تر و در برابر آسیب‌های محیطی حساس تر و تحریک‌پذیرتر است. از سوی دیگر چون کودکان و شیرخواران قدرت و اختیار دفع ادرار و مدفوع را ندارند، ناگزیر والدین از پوشک یا پارچه(کهنه) و لاستیکی استفاده می‌ کنند.

تماس مداوم با پوشک مرطوب و آلوده، حساسیت پوست نسبت به آمونیاک موجود در ادرار، تجمع باکتری‌های موجود در مدفوع، تکرار دفع ادرار و مدفوع به ‌ویژه در کودکانی که با شیر مادر تغذیه می‌‌ شوند و حساسیت نسبت به مواد شوینده‌ جهت تمیزکردن کهنه، موجب می‌ شوند که پوست شیرخوار در محل تماس با پوشک یا کهنه و لاستیک دچار قرمزی و التهاب شود که به این حالت در اصطلاح "ادرار سوختگی" می ‌گویند.

ادرار سوختگی به علت عدم توجه و پیشگیری نکردن صحیح، به وفور دیده می‌ شود و در صورت عدم درمان به موقع می ‌تواند، عوارض شدیدتری مانند عفونت‌های قارچی یا باکتریایی را به دنبال داشته باشد.

همچنین حساسیت‌های پوستی ناشی از تماس مکرر پوست نوزادان با انواع مواد شوینده و صابون‌ها، علاوه بر ایجاد انواع آلرژی‌ها در نوزادان و شیرخواران، با از بین بردن لایه چربی سطح پوست نوزاد، موجب خشکی پوست، حساسیت، خارش یا اگزمای پوستی می ‌شود.

این گونه موارد، استفاده از مواد و فرآورده‌های محافظ پوست کودکان را الزامی می‌ کند.

ادرار سوختگی کودکان

یکی از عوارض پوستی شایع در میان کودکان ادرار سوختگی است. بعضی از کودکان ممکن است نسبت به آمونیاک موجود در ادرارشان واکنش نشان دهند. این واکنش می‌ تواند از حالت سرخ‌شدن کشاله ران، پوسته پوسته شدن، تاول‌های ریز، حتی حالت زخم شدن توأم با خارش و گاهی سوزش، خود را نشان بدهد. قارچ یا عفونت باکتریایی نیز می ‌تواند به این عارضه اضافه شود.

علت

سه مورد اصلی را می ‌توان در ایجاد ضایعات کشاله ران کودکان عنوان کرد:

1) عامل آمونیاکی‌ ادرار

2) عامل تماسی

3) سایر بیماری‌های پوستی

محل ادرار سوختگی

در کودکان این عارضه تا مرز پوشک درگیری ایجاد می کند. باسن، قسمت پایینی شکم و قسمت داخلی ران اغلب درگیر می‌ شود. اگر عارضه مقداری طول کشیده باشد، پوست در محل ضایعه کمی کلفت خواهد شد.

اگر عوامل ایجادکننده این عارضه همچنان ادامه داشته باشند، ممکن است سایر قسمت‌های بدن نیز گرفتار شوند، یعنی مشکل توسعه پیدا کرده و حتی ممکن است قسمت اصلی عارضه نیز زخمی شود.

درمان

چنانکه گفته شد، تماس با ادرار و آمونیاک موجود در آن از عواملی است که این عارضه را ایجاد می ‌کند، پس:

- باید تا حد امکان از بستن پوشک و نایلون به محل خودداری کنید، ولی اگر گاهی استفاده از پوشک لازم باشد، بهتر است از دو تا سه عدد پوشک با هم استفاده کرد تا جذب ادرار بیشتر شده و تماس بدن با ادرار کمتر شود.

- باید از شستشوی بیش از حد محل با آب و صابون و مواد ضدعفونی کننده خودداری کنید. پس از شستشو با آب، در صورت لزوم از صابون‌های ملایم استفاده شود و سپس محل به طور کامل خشک شود.

- زدن پودر بچه می ‌تواند کمک‌کننده باشد.

- بهتر است به جای استفاده از حوله، برای خشک کردن، محل را پس از شستشو با باز گذاشتن و هوا خوردن خشک کنید.

- باید از پوشک هایی با بسته بندی و نشان استاندارد استفاده کنید. بعضی از پوشک‌ها خود حالت آلرژی(حساسیت) ایجاد می‌ کنند و آلرژی زمینه‌ساز سوختگی ادراری می ‌شود.

اگر با رعایت کردن موارد گفته شده ضایعه بهبود نیافت، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. زیرا همانطور که گفته شد، ممکن است قارچ یا عفونت باکتریایی به این عارضه اضافه شود و بیماری‌های دیگری می ‌تواند عامل ایجاد کننده و یا حتی تشدید کننده آن باشند که در این باره تشخیص افتراقی و درمان آنها با پزشک متخصص است.

دکتر فرهاد موستوفی مآب

*

منبع : tebyan.net