آرام باش کودکم !

درصد از مجموع ۱۴۰ میلیون کودکی که هر ساله متولد می‌شود، مربوط به کشورهای جهان سوم است. علی‌رغم اینکه شانس بقای این نوزادان طی ۲۰ سال اخیر تا ۵۰ درصد رشد داشته، نخستین روزها و ماه‌های زندگی آنها هنوز هم یک دوران پر خطر است و نیاز به مراقبت دارد.
مراقبت‌های اولیه از نوزادان در بیمارستان توسط پرستاران انجام می‌شود، ولی سایر مراقبت‌ها باید توسط والدین انجام گیرد.

در اینجا به بررسی مسائلی می‌پردازیم که بیشتر از همه پدر و مادر کودک با آن روبرو هستند: در چند هفته اول، نوزادان حدود ۱۷ تا ۱۸ ساعت در روز می‌خوابند. این عادت حدود ماه سوم به ۱۵ ساعت در روز می‌رسد، ولی حداقل در دو ماه اول تقریباً هیچگاه در یک نوبت بیش از سه تا چهار ساعت نمی‌خوابند. این بدان معناست که شما نیز بیش از این نمی‌توانید بی‌وقفه بخوابید.
در طول شب شما باید بیدار شده به نوزاد شیر بدهید و پوشک او را عوض کنید و در طول روز با او بازی کنید شما باید از همان ابتدا عادات صحیح خواب را به نوزاد آموزش دهید. برای این کار باید اختلاف روز و شب را به نوزاد آموزش دهید. وقتی نوزاد در طول روز بیدار و هوشیار است تا آنجا که ممکن است با او بازی کنید خانه و اتاق را روشن نگهدارید. صداهای معمولی خانه نظیر زنگ تلفن یا تلویزیون را کم نکنید ولی در طول شب با او بازی نکنید خانه را تاریک نگهدارید با او صحبت نکنید. با تکرار این اعمال خیلی سریع در می‌یابد شب شده است و باید بخوابد.‌
یکی از مسائل دیگر که موجب نگرانی والدین می‌شود، گریه کردن کودک است. نوزاد گریه می‌کند. گریه او ممکن است موجب ناراحتی والدین شود. فهمیدن علت گریه نوزاد ممکن است در آغاز مشکل باشد، ولی کم‌کم والدین علت آن را متوجه می شوند.
شایع‌ترین دلایل گریه نوزاد عبارتند از:
۱) گرسنه بودن. وقتی معده کودک پر شود، دست از گریه کردن بر می‌دارد
۲) نیاز به تعویض پوشک
۳) احساس سرما. باید به کودکان یک لایه لباس بیشتر پوشاند تا احساس گرما کنند، کودک در گرما احساس راحتی می‌کند پس سرما می‌تواند علت گریه نوزاد باشد.
۴) کودک نیاز به در آغوش گرفته شدن دارد، نوزاد با شنیدن صدای قلب مادر احساس آرامش می‌کند و از گرمای بدن مادر لذت می‌برد.
۵) بعضی مواقع کودک به نظر شما بی‌دلیل گریه می‌کند. در چنین شرایطی ممکن است کودک بیش از حد بغل به بغل شده باشد. نور محیط او را اذیت کند، محیط کودک آرام نباشد یا سرو صدا کودک را خسته کند.
۶) ممکن است گریه کودک ناشی از بیماری باشد. گریه ناشی از گرسنگی با گریه ناشی از بیماری فرق می‌کند و به سرعت می‌توان آن را تشخیص داد.‌
کودک دوست دارد همان احساس گرما و امنیت درون رحم را تجربه کند. پس کودک را بغل بگیرید. او را تکان دهید. نوزاد عادت به شنیدن صدای قلب مادر دارد و یکی از دلایلی هم که دوست دارد در آغوش و نزدیک مادر باشد همین است. مطمئن باشید کودک با رعایت تمام نکات بالا گریه‌اش به سرعت قطع خواهد شود.
● نکاتی در رابطه با شیر خوردن نوزاد:
هنگام شیردادن، نوزاد را به گونه‌ای در بغل بگیرید که بدنش در حالت نیمه عمودی باشد و سرش بالاتر قرار گیرد. شیردادن در حالی که نوزاد قوز کرده، سبب می‌شود شیر راه مستقیمی به معده پیدا نکند.
همواره سعی کنید در محیطی آرام و جایی که کمترین سر و صدا را دارد به نوزاد شیر بدهید. بعد از شیر خوردن نوزاد را روی شانه‌تان قرار دهید و آرام به پشتش بزنید تا آروغ بزند این کار باعث می‌شود تا هوای بلعیده شده، از معده خارج شود.‌
بیش از اندازه به شیرخوار شیر ندهید زیرا سبب می شود نوزاد زیاد شیر را برگرداند. اگر نوزاد هنگام خواب بر می‌گرداند سرش را بالا بیاورید، گذاشتن بالش زیر سر نوازد خطرناک است ولی می‌توان از یک بالش سفت استفاده کرد و سر نوزاد را به یک طرف خم کرد تا اگر شیر را برگرداند از گوشه دهانش خارج شود و موجب خفگی نوزاد نشود. بیشتر شیرخواران بعد از ۶ ماهگی و یا زمانی که بتوانند بنشینند، دیگر برنمی‌گردانند.‌
مراقبت از بند ناف در کودک تازه متولد شده: بند ناف معمولاً ۱۰ تا ۲۱ روز بعد از تولد خشک می‌شود و می‌افتد و جای آن بصورت زخمی باقی می‌ماند که ظرف چند روز خوب می‌شود. مهمترین مسئله در نگهداری از بند ناف قبل از افتادن آن جلوگیری از عفونت است.
بند ناف را باید تمیز و خشک نگه داشت. در هنگام تعویض پوشک لبه بالای پوشک را در زیربند ناف باید تا کرد تا بند ناف در معرض هوا قرار داشته باشد.‌
از حمام کردن نوزاد قبل از افتادن بندناف باید خودداری کرد. گروهی از متخصصین اعتقاد دارند باید بند ناف به حال خود رها شود تا خودش بیفتد و دستکاری نشود زیرا بند ناف‌های دستکاری نشده ظرف ۸ روز ترمیم می‌شوند ولی در صورت تحریک کردن بند ناف زمان طولانی‌تری برای ترمیم آن لازم است.‌
● علائم عفونت بند ناف:
۱) تب یا بدحال بودن نوزاد
۲) تورم و قرمزی بند ناف
۳)‌ وجود چرک.‌
در صورت هر یک از موارد زیر باید به پزشک کودک مراجعه شود.
یکی دیگر از اختلالات شایع و بی‌خطر دوران کودکی پوسته‌ریزی سراست. ممکن است کودک شما مقداری پوسته خشک شبیه شوره سرداشته باشد و یا ممکن است در مواری این پوسته‌ریزی شدید باشد و پوسته‌ها ضخیم و زرد شود. این اختلال ممکن است بین دو هفتگی تا سه ماهگی روی دهد که بعد از آن به خودی خود برطرف می‌شود.
برای برداشتن پوسته‌ها کافی است هفته‌ای ۲ بار روغن‌های مخصوص کودکان یا روغن‌های گیاهی روی سر کودک مالیده شود و به مدت ۱۵ دقیقه صبر کرد، سپس موهای کودک را شانه کرد. وقتی پوسته‌ها ریخت باید سر کودک را با یک شامپوی ملایم شستشوی داد. این اختلال موقتی است و به خودی خود برطرف می‌شود. برای درمان این مشکل پزشک ممکن است شامپوی دارویی تجویز کند.‌
دوران نوزادی، دوران خاص و مهمی از زندگی انسان را تشکیل می‌دهد.
بسیاری از مشکلات و بیماری‌ها فقط مربوط به این دوران است و در مراحل بعدی زندگی کودک دیده نمی‌شود. به همین دلیل، مرگ و میر در دوران نوزادی و به‌خصوص ساعت ها و روزهای اول عمر از هر دوره دیگری بیشتر است. مراقبت و پرستاری از نوزاد نیازمند رابطه نزدیک و صمیمی بین مادر و پزشک و پرستار است. آموزش مادر می‌تواند در حل مشکلات و پیشگیری از آن کمک موثری نماید. واقعاً‌ تمام این دوران دلهره‌آور به خوبی پایان می‌یابد پس کمتر نگران باشیم.‌

منبع:ویستا
ویرایش و تلخیص:آکاایران