آکاایران: پدر و مادر چگونه می توانند اعتماد به نفس کود را افزایش دهند , روشهای بالا بردن اعتماد به نفس دانش اموزان , نوجوانان و کودکان

«بچه است، نمی فهمد.» این جمله را شاید بارها و بارها از زبان بسیاری از پدر و مادرها شنیده ایم. خیلی ها صبر می کنند تا فرزندشان به سن بلوغ برسد و بعد تازه می خواهند فکری برای تربیت فرزندشان کنند، درحالى که بسیاری از گرفتاری های افراد در سنین نوجوانی و حتی در سنین بالا، ریشه در دوران کودکی افراد دارد. بسیاری از روان شناسان، برخلاف تصور عموم مردم، بر این باورند که بخش بزرگی از شخصیت افراد تا حدود سن دوسالگى شکل می گیرد. حتی نحوه ی برخورد مادر در دوران نوزادی نیز می تواند در شکل گیری شخصیت او نقش داشته باشد. یکی از مهم ترین مسئله ای که والدین باید به آن توجه داشته باشند، اعتمادبه نفس کودک است؛ نداشتن اعتمادبه نفس می تواند فرد را با مشکلات جدی مواجه کند. «دکتر علیرضا شریفی یزدی»، روان شناس اجتماعی و استاد دانشگاه پژوهشکده ی خانواده، شما را با موضوع اعتمادبه نفس، بیشتر آشنا می کند.

آکاایران: راه های افزایش اعتماد به نفس کودک توسط پدر و مادر

فرزند خود را می شناسید؟

همه ی انسان ها در وجود خود یکسری توانمندی های ذاتی و بالقوه دارند که اگر این توانمندی ها در شرایط مناسبی قرار بگیرند، می تواند به توانمندی های بالفعل تبدیل شوند. به همین دلیل والدین باید توانمندی های واقعی و حقیقی کودکان و نوجوان های خود را به درستى بشناسند، ضمن اینکه با محدودیت های فرزندشان نیز آشنایی داشته باشند. اگر والدین به این دو مسئله توجه کافی داشته باشند و شرایط را به گونه اى فراهم کنند که فرزند بتواند توانمندی های خود را شکوفا کند، در چنین شرایطی اعتمادبه نفس فرد تقویت می شود. اعتمادبه نفس درواقع یک حالت درونی است که با شناخت توانمندی ها و محدودیت ها رابطه ی بسیار مستقیمی دارد و نگاه به این مسئله باید یک نگاه واقع بینانه باشد. اعتمادبه نفس زیرمجموعه ى یک صفت مهم تر در فرد است که به آن عزت نفس می گویند. درواقع عزت نفس یعنی احترام گذاشتن به خود و حرمت قائل شدن و تا زمانی که اعتمادبه نفس به درستى شکل نگیرد و تقویت نشود، نمی توان انتظار داشت که عزت نفس ایجاد شود.

اشتباه نکنید

گاهی اوقات شناخت غلط و کاذب از توانمندی های فردی، می تواند باعث اعتمادبه نفس کاذب شود که این نوع اعتمادبه نفس، خودش عدم اعتمادبه نفس محسوب می شود. والدین باید به این مسئله دقت کافی داشته باشند و با شناخت غلط از توانمندی های فرزندشان، باعث ایجاد اعتمادبه نفس کاذب در او نشوند که خود این مسئله هم می تواند با مشکلات فراوانی همراه باشد.

نوزادان را جدی بگیرید!

بسیاری از افراد تصور می کنند که اعتمادبه نفس مربوط به سنین نوجوانی می شود درحالى که این باور نادرست است و از روزهای آغازین حیات فرزند، باید به این مسئله توجه داشت و نحوه ی برخورد نیز باید به گونه اى باشد که به تقویت اعتمادبه نفس کودک کمک کند. یکی از مهم ترین مقاطع زندگی هر فردی از تولد تا حدود یک سالگى است. رفتار با فرزند، باید از سال های ابتدایی زندگی به گونه اى باشد که او بتواند به قدرت شناخت درست از محیط اطراف خود برسد. تا زمانی که پدر و مادرها دائماً این ترس را در وجود خود دارند که کودک کم سن و سال به خود آسیب وارد نمی دهند، فرایند طبیعى ایجاد اعتمادبه نفس در فرزندشان می کند و اجازه ی تجربه کردن او را نسبت به محیط اطراف را شکل نمى گیرد. در چنین شرایطی اعتمادبه نفس کودک از همان سال های ابتدایی زندگی با مشکل جدی مواجه می شود و کودک بدون اعتمادبه نفس بزرگ خواهد شد.

اعتمادبه نفس کاذب به فرزند ندهید

گاهی اوقات رفتار والدین به گونه اى است که باعث می شود کودک دچار اعتمادبه نفس کاذب شود، برای مثال، برخی از کودکان به بزرگ تر خود احترام نمی گذارند و حرمت ها و چارچوب های تربیتی را رعایت نمی کنند. گاهی والدین به دلیل عدم شناخت کافی از این موضوع، تصور می کنند که فرزندشان که جواب بزرگ ترها را می دهد، دارای اعتمادبه نفس است، درحالى که این باور نادرست محسوب می شود.

 قطره واکسن
راه های افزایش اعتماد به نفس کودک توسط پدر و مادر

چه باید کرد؟

والدین در بسیاری از موارد دقیقاً نمی دانند که چطور باید به تقویت درست اعتمادبه نفس فرزند خود کمک کنند، یکی از کارهای ساده و مهمی که والدین باید برای این مسئله انجام بدهند، اجازه ی تجربه کردن به فرزند است. این احتمال وجود دارد که کودک اشتباهاتی هم داشته باشد که والدین باید این مسئله را بخشی از فرایند تربیتی بدانند. در چنین شرایطی نباید کودک را سرزنش کرد و باید با گفت و گو، اشتباه کودک را توضیح داد. این اقدام باید بدون تنش و سرزنش باشد. کودک باید مهارت نقدپذیری را بیاموزد ضمن اینکه مسئولیت پذیری هم به او آموزش داده شود. زمانی که با توجه به توانمندی و محدودیت های کودک به او مسئولیت های کوچکی داده می شود، به این شکل اعتمادبه نفس کودک رشد می کند. اگر کودک در انجام مسئولیت های خود خطا داشت، در چنین شرایطی کودک را باید با رفتار اشتباهش آشنا کرد. والدین باید به این نکته توجه کنند که مسئولیت پذیری همیشه می تواند با درصدی خطا و شکست همراه باشد، در چنین شرایطی باید راه های دیگری را برای جلوگیری از تکرار اشتباه و افزایش اعتمادبه نفس امتحان کرد تا احتمال اشتباه و خطا به حداقل برسد.

کودکم جایزه بگیر!

جایزه دادن به کودکان خوب است و می تواند باعث تشویق کودک شود که بتواند مسئولیتی را که بر عهده ی او گذاشته اند، بهتر انجام بدهد و این کار مى تواند به نوعى به تقویت اعتمادبه نفس کودک کمک کند، البته با کاری باشد که کودک با موفقیت انجام نکته توجه کنند که این کار باید متناسب والدین در رابطه با جایزه دادن باید به این داده؛ یعنی نباید برای انجام یک کار کوچک به کودک جایزه اى بزرگ داد. یکی دیگر از نکاتی که باید در رابطه با جایزه دادن به آن توجه کرد، این است که جایزه دادن نباید به صورت مداوم باشد و کودک نباید تصور کند که دادن جایزه به او وظیفه ی والدین است. برای برابر انجام برخی از کارها، برای کودک جایزه در نظر گرفت و گاهی هم در مقابل انجام کارها، جایزه ای به او نداد.

کار از کار گذشته است؟

شاید این سؤال به ذهن خیلی از افراد برسد که در صورت عدم توجه به اعتمادبه نفس در زمان کودکی، آیا می توان کاری برای این مسئله در سنین بالاتر انجام داد؟ در جواب به این سؤال باید گفت که در هر مقطع سنی، می توان مشکلات اعتمادبه نفس را برطرف کرد حتی در سنین سالمندی هم می توان اعتمادبه نفس فرد را بازگرداند ولی هر چه سن فرد بالاتر می رود، کار سخت تر می شود. ضمن اینکه شیوه هایی که برای افزایش اعتمادبه نفس به کار می رود، در هر سنی متفاوت خواهد بود.

از روان شناس کمک بگیریم؟

شاید خیلی از والدین تصور کنند که برای افزایش اعتمادبه نفس در کودک، باید حتماً از روان شناس کمک گرفت، درحالى که برای این منظور الزاماً به کمک روان شناس نیازی نیست. در شرایطی که اختلال وجود داشته باشد، باید از روان شناس کمک گرفت ولی در شرایط عادی، والدین می توانند از مربی های تربیتی کمک بگیرند یا از کتاب هایی که در این زمینه تألیف شده اند، راهکار پیدا کنند. یکی از کتاب هایی که در این زمینه می توان از آن کمک گرفت کلیدهای رفتار با کودکان، انتشارات صابرین است. علاوه بر آن می توان از کتاب 104 فعالیت، انتشارات رشد کمک گرفت.

این نشانه ها را جدی بگیرید

کودکانی که دچار اعتمادبه نفس پایین هستند، معمولاً ویژگی هایی مشخصى دارند. برای مثال، این دسته از کودکان معمولاً ترسو و گوشه گیر هستند. کودکانی که اعتمادبه نفس پایینی دارند در پذیرش فضای جدید ناتوان هستند. این دسته از کودکان وقتی با تغییرات مواجه می شوند، اضطراب زیادی را تجربه می کنند. والدین نباید نسبت به این ویژگی ها بى تفاوت باشند و باید هر چه سریع تر به دنبال راه هایی بگردند که باعث تقویت اعتمادبه نفس فرزندشان می شود.

هزار و یک مشکل برای آینده

مسئله اعتمادبه نفس و عزت نفس بسیار مهم است و زندگی افراد را از هر لحاظ تحت تأثیر قرار می دهد. اولین و مهم ترین آسیبی که اعتمادبه نفس پایین برای فرد می تواند به همراه داشته باشد، عدم موفقیت است. افرادی در بزرگ سالى نمی توانند با سایر افراد به راحتى ارتباط که اعتمادبه نفس آن ها در کودکی به خوبى رشد نکرده، مناسب برقرار کنند. ناتوانی در پذیرش مسئولیت و مشکلات کاری می تواند از دیگر مواردی باشد که افراد با اعتمادبه نفس پایین با آن مواجه می شوند. گاهی در مواردی که اعتمادبه نفس فرد بسیار ضعیف است، مشکلات جدی تری نیز ممکن است برای فرد به وجود بیاید، افرادى که خودکشی می کنند، معمولاً جزو آن دسته از افرادی قرار می گیرند که پایین در همه ی موارد منجر به این مسئله نمی شود اعتمادبه نفس آن ها پایین است. البته اعتمادبه نفس ولی به هرحال نباید این موضوع مهم را نادیده گرفت.

منبع :