آکاایران: کودک خود را به هوا پرتاب نکنید!

چرا این کار رو کردی؟ من که می دونم کار خودته! مگه نگفتم دروغ نگو؟!» مادر در حالی که کودک خود را به شدت تکان می دهد، با این حرف ها از او بازجویی می کند؛ غافل از آنکه کودکان و نوزادان به شدت مستعد ضربات مغزی هستند و همین تکان های ساده ممکن است ضربات جبران ناپذیری برای آنها تلقی شود...

«سندرم تکان شدید کودک» نوعی کودک آزاری محسوب می شود و گاهی بنا به هر دلیلی وقتی که مادر یا پرستار و مراقب کودک از گریه، بی قراری یا لجبازی کودک خشمگین و عصبی می شوند و نمی دانند چگونه خشم و عصبانیت خود را کنترل کنند با تکان شدید کودک و یا کتک زدن و پرت کردن او در واقع به نوعی اقدام به آزار جسمی کودک می کنند. بچه های زیر سه سال به خصوص مستعد آسیب مغزی ناشی از تکان دادن شدید هستند.

تکان شدید کودک می تواند به صدمات جبران ناپذیر به مغز کودک و سایر قسمت های بدن او منجر شود و معلولیت های غیرقابل برگشتی ایجاد کند؛ مثل خون ریزی شبکیه، کوری کامل، ناشنوایی، مشکلات یادگیری، عقب افتادگی ذهنی، فلج مغزی، صرع، اختلالات تکلم، شکستگی های استخوانی، خون ریزی های مغزی، آسیب به بافت نرم و پوست بدن کودک.

علاوه بر این، معمولا تکان کودک و بدرفتاری فیزیکی در سکوت انجام نمی شود و همراه با تحقیر، سرزنش، ارعاب و تهدید کودک است که این موضوع می تواند علاوه بر آسیب جسمی، به آسیب روانی کودک نیز منجر شود.

● چرا این کار خطرناک است؟

سندرم تکان شدید وقتی رخ می دهد که سر شیرخوار یا کودک به طور ناگهانی و به شدت تکان داده شود و یا سریعا به عقب و جلو پرتاب شود. حمل بد کودک روی پشت یا شانه، سوار کردن او روی اسب و چرخاندن به اطراف هم ممکن است موجب بروز این حالت شود.

از آنجایی که سر کودک نسبت به سایر قسمت های بدنش بزرگ تر است و دارای وزن بیشتری است و همچنین گردن او هم ضعیف است، وقتی کودک تکان داده شود و سر به سمت عقب و جلو پرتاب شود موجب حرکت مغز به سمت عقب و جلو درون جمجمه شده و این امر سبب خون مردگی و خون ریزی داخلی می شود که می تواند به آسیب به مغز منجر شود. در مواردی حتی توصیه های ۷ گانه از آنجا که این سندرم در بچه های زیر یک سال و مخصوصا در ۶ ماه اول عمر بیشتر ایجاد می شود و در این دوران، بیشتر والدین هنوز نمی دانند دلیل گریه کودک چه می تواند باشد، رعایت توصیه های ۷گانه زیر در این دوران واجب تر است:

۱) هر چه قدر هم که عصبانی هستید یادتان باشد که هرگز نباید کودک را شدید تکان بدهید.

۲) هرگز کودک خود را به هوا پرتاب نکنید.

۳) در هنگام حرکت دادن کودک مراقب سر و گردن او باشید.

۴) اگر کودکتان را برای مراقبت نزد کسی می گذارید، به او توضیح دهید که نباید کودک را به شدت تکان دهد.

۵) نحوه مواجهه با گریه کودک را بیاموزید.

۶) با مادرانی که در زمینه آرام سازی تجربه دارند، مشورت کنید.

۷) هرگز کودکتان را نزد افراد بدخلق و بدرفتار و خشن نگذارید.

مرگ زندگی کودک را تهدید می کند. اگر عصبی هستید، سمت کودک نروید.

● عاقبت تنبیه غلط کودک

از آنجا که بیشتر اوقات، تکان های شدید کودک در موارد تنبیه اتفاق می افتد، توجه به نکاتی درباره تنبیه های غلط کودک ضروری به نظر می رسد:

▪ والدین پس از اعمال چنین خشونت هایی احساس ندامت و پشیمانی کرده و در مقام جبران اشتباه خود بر می آیند و ممکن است در مقابل رفتارهای منفی بعدی کودک کوتاه آمده و عکس العمل مناسبی نشان ندهند و آن قدر تساهل را ادامه می دهند تا دوباره از رفتارهای کودک عصبانی شوند. در نتیجه روش تربیت کودک بین دو حالت تساهل و خشونت نوسان می کند و این بی ثباتی در روش تربیت موجب گیجی و سردرگمی کودک می شود و او نمی داند به خاطر این رفتار تنبیه می شود یا والدین کوتاه آمده و هیچ واکنشی را نشان نمی دهند.

▪ بدرفتاری فیزیکی و عاطفی، کودک را مستعد اضطراب، افسردگی، پرخاشگری و اعتماد به نفس پایین می کند. او الگوهای پرخاشگری را از والدین می آموزد و آن را در ارتباط با همسالان و اطرافیان به کار می برد.

▪ تنبیه فیزیکی فقط به کودک می گوید چه کاری نکند و به او نمی گوید چه باید بکند و رفتار درست چیست.

▪ تنبیه فیزیکی فقط ممکن است کنترل موقتی و انتخابی بر رفتار منفی کودک ایجاد کند. یعنی کودک فقط در حضور شخص تنبیه گر و در زمان کوتاهی رفتارش را تنظیم کند ولی در درازمدت سبب افزایش مشکلات رفتاری کودک می گردد. حال که مضرات و بی فایده بودن تنبیه فیزکی، هیجانی و کلامی را فهمیدیم وقت آن است که روش های خود را عوض کنیم و از روش های مدیریت صحیح برای تربیت کودک خود استفاده کنیم.

 

.

منبع :