آکاایران: یک روروئک و این همه خطـر برای کودکان!

روروئک هم یکی از وسایلی است که نقش عمده ای در بسیاری از حوادث کودکان داشته و از دیرباز مورد اختلاف نظر عموم و صاحب نظران بوده است.

● روروئک کی ساخته شد؟

در نقاشی های هنری قرن 14-15 تصاویری از روروئک دیده می شود. در قرن ۱۶ فراریوس در انگلیس محصولی اختراع کرد که عبارت بود از یک صندلی پارچه ای با دو سوراخ برای قرار دادن پاها که از یک اسکلت فلزی آویزان می شد و بدنه آن روی چرخ هایی قرار داشت. یک تسمه نیز برای بستن کودک روی صندلی تعبیه شده بود. شرط استفاده از آن گذاشتن کلاه فلزی محافظ روی سر کودک بود تا درصورت پرت شدن کودک آسیبی نبیند. در قرن ۱۷ استفاده از روروئک بسیار توصیه می شد زیرا به والدین و پرستاران اجازه می داد که با آسودگی خاطر به کارهای روزمره خویش بپردازند.

علاوه بر این آنها بر این باور بودند که روروئک برای ورزش و کمک به رشد و راه رفتن شیرخواران مناسب است. شیرخواران را معمولا در دوران قبل از راه رفتن یعنی ۶ تا ۱۵ ماهگی در روروئک می گذاشتند و زمانی که راه رفتن را شروع می کردند دیگر روروئک استفاده نمی شد. در قرن حاضر فروش سالانه ۳ میلیون روروئک در آمریکا بیانگر این است که این وسیله یکی از محبوب ترین وسایل مورد استفاده برای کودکان در این کشور است. در ایران نیز این وسیله، مورد علاقه خانواده ها است، به خصوص انواع آن در سیسمونی برای نوزادان خریداری شده و مورد استفاده قرار می گیرد.

● چند تحقیق جالب

تحقیقات سال ۲۰۰۲ در انگلیس نشان داد که روروئک باعث تاخیر جزئی در راه رفتن کودک می شود و طی تحقیقاتی که در آمریکا انجام شده معلوم است که روروئک باعث به تاخیر افتادن رشد هوشی کودکان می شود. در واقع کودکانی که از روروئک استفاده می کنند کمتر از سایر کودکان می توانند در حالت عادی روی زمین تجسس کرده و قوه و میدان بینایی شان گسترش پیدا کند.

همچنین تست های انجام شده مبین این است که رشد هوشی و عملکرد مغزی این کودکان به خوبی کودکان دیگر نیست و مدت زمان بیشتری طول می کشد تا بتوانند بخزند، بنشینند و راه بیفتند. همچنین در سال ۱۹۹۷ تحقیقی نشان داد که روروئک به شیرخوارانی که هنوز در مراحل اولیه رشد حرکتی هستند، استقلال بیشتر و سریع تری به نقاط خطرناک می دهد و یکی از علل حوادث و آسیب دیدگی کودکان پرت شدن از پله و شکستگی جمجمه است. استفاده از روروئک در کشورها و فرهنگ های مختلف متفاوت است.

تحقیقاتی که در سال ۲۰۰۹ در کشور ترکیه انجام شد نشان داد سه چهارم کودکان این کشور از روروئک استفاده می کنند. این کودکان اغلب متعلق به خانواده هایی با سطح تحصیلات متوسط و پایین بوده و به عبارت ساده تر فقط ۱۵ درصد از والدین ترکیه از خطرات احتمالی استفاده از روروئک آگاه هستند. (میزان آگاهی والدین در آمریکا ۹۰ درصد است) البته با وجود آگاهی از این خطرات، باز هم ۵۰ درصد از خانواده ها بیان داشتند که به دلیل فراهم کردن وسیله برای سرگرمی کودکان از روروئک استفاده می کنند و ۳۰ درصد گمان می کردند که این وسیله به یادگیری کودک در راه رفتن کمک می کند و ۲۰ درصد به خاطر انجام کارهای منزل که کودک را سرگرم می کند از این وسیله استفاده می کردند. جالب تر آنکه نظرسنجی ها نشان می دهد بیش از ۸۰ درصد والدین اقرار کرده اند که پزشکان به آنها هشدار داده اند که استفاده از روروئک خطرناک است ولی آنها باز هم از آن استفاده می کردند.

● حوادث مرتبط با روروئک

در سال ۱۹۹۴ آمارها نشان داد که این وسیله، سالانه موجب ۲۵ هزار مورد مراجعه به اورژانس های آمریکا شده است. در سال ۲۰۰۲ در انگلیس ۲۳۵۰ کودک به علت صدمات ناشی از روروئک به بیمارستان آورده شده اند. به نظر می رسد آمار حوادث ناشی از روروئک مشابه حوادث ناشی از ترافیک جاده ها است. طبق گزارش آکادمی طب کودکان آمریکا، سالانه بین ۱۴۰۰ تا ۲۵۰۰ حادثه در ارتباط با روروئک اعلام شده که این فقط صدمات گزارش شده است و ممکن است بیشتر حوادث گزارش نشده باشد. در میان این حوادث ۱۱ مورد مرگ گزارش شده است که ۴ مورد غرق شدن در استخر، ۴ مورد در اثر خفگی به علت تحت فشار قرار گرفتن کودک و ۳ مورد فوت در اثر پرت شدن بوده است.

● علل پیش آمدن حوادث با روروئک

۱) جابه جایی سریع کودک روی همان سطح

روروئک به کودک این اجازه را می دهد که سریع تر از میزان طبیعی در همین سن حرکت کرده و خودش را به وسایل و مکان های خطرناک مثل اتاق های دیگر، بخاری، شومینه، برق، آشپزخانه، اجاق های خوراک پزی و همچنین محوطه های باز مانند استخر برساند و چون شیرخوار ۶ تا ۱۵ ماهه از خطرات آگاهی ندارد به وسیله روروئک در معرض خطر قرار می گیرد.

۲) افتادن

افتادن علت اصلی صدمه با روروئک است ممکن است. کودک از روروئک بیرون بیفتد یا از پله ها سقوط کند. تحقیقاتی در کانادا نشان داده است ۷۰ درصد صدمات ناشی از روروئک در اثر افتادن از پله ها بوده. به عنوان مثال از ۳۶ کودک آسیب دیده در اثر استفاده از روروئک ۲۷ مورد صدمه خفیف دیده اند، ۳ نفر دچار صدمات دندانی و سه نفر شکستگی گردن و صدمه به جمجمه و ضربه به سر شده اند که ممکن است عوارض ماندگاری در کودک به جا بگذارد.وارونه شدن کودک به علت تعادل نداشتن که توزیع وزن در قسمت بالا بیشتر است، اتفاق می افتد.

۳) سوختگی

سوختگی نیز به علت دسترسی به آشپزخانه یا بخاری، شومینه و برق گرفتگی گزارش شده است.

۴) مسمومیت

مسمومیت به علت دسترسی سریع به مواد شوینده و خطرناک مانند حشره کش ها، سموم گیاهی که باید توجه داشت که در دسترس کودکان نباشد، پیش می آید.

در ایران نیز روروئک بین خانواده ها متداول بوده و حوادث مربوط به روروئک نیز اغلب دیده می شود. توصیه می شود والدین با آگاهی از خطرات آن به ویژه از روروئک با چرخ های حرکتی استفاده نکرده و مسئولان مربوطه جهت آگاهی به خانواده ها هشدار پیشگیری بدهند

● و اما سخن آخر

به دلیل صدمات ناشی از روروئک، طبق دستور آکادمی طب کودکان آمریکا کارخانه های سازنده برچسب اطلاعیه خطر روی آنها نصب کردند و در سال ۱۹۹۴ کمیسیون ایمنی محصولات تولیدی کودکان آمریکا کارخانه های سازنده را موظف به تجهیز این وسیله با قاب چارچوبی بزرگ تر برای جلوگیری از افتادن کرد.

اما آمارها نشان می دهد با وجود این دستورالعمل های ایمنی از صدمات و خطرات کاملا کم نشده است.

پزشکان کودکان آمریکا بالاخره بر ممنوعیت و فروش این وسیله تاکید کردند و برای فروشندگان هر دستگاه هزار دلار جریمه درنظر گرفته شده است. در کشور کانادا نیز از سال ۲۰۰۴ فروش و استفاده از این وسیله ممنوع شده است، دپارتمان سلامت کودکان آمریکا بر وسایل سرگرمی جایگزین روروئک ثابت با پایه های فاقد افتادن تاکید کرده است.

توصیه می شود تا زمانی که ممنوعیت تولید آن در کشورهای دیگر عملی شود، پزشکان کودک و مسئولان از طریق رسانه های ارتباط جمعی و نشریات آگاهی لازم را در مورد خطرات احتمالی و گاه جبران ناپذیر به والدین بدهند.

.

منبع :