آکاایران: آیا شما نیز با این مساله درگیر هستید که اگر بخواهید کاری به نحو درست انجام شود، خودتان شخصا باید آن را انجام دهید؟

احتمالا وقتی قرار باشد کاری به کودکان بسپرید، این معضل دو چندان مطرح می شود. گویی ترجیح ما این است که به جای اینکه به فرزندمان مسوولیتی بدهیم (مثلا کمک کردن در نظافت خانه، شستن ظرف خودش یا خرید برخی اقلام مورد نیاز خانه از سوپرمارکت) به او اجازه دهیم که فیلم مورد علاقه اش را ببیند. ما آنها را دوست داریم و نمی خواهیم دچار مشقت و سختی شوند. برخی والدین اعتقاد دارند که کودکان کارهایی را که به آنها سپرده می شود، درست انجام نمی دهند؛ لذا اگر خودتان کارهای خانه را انجام دهید، هم کارها بهتر انجام می شود و هم وقت کمتری از شما گرفته می شود. برای مثال بسیاری از مادران ظرف هایی را که فرزندانشان می شویند دوباره تمیز می کنند، چون اعتقاد دارند که بچه ها آنها را به خوبی نشسته اند. شاید در برخی موارد این درست باشد (و البته در برخی موارد دیگر غلط) اما این باعث می شود که فرزند شما ارزش کار و اهمیت آن را متوجه نشود. یاد دادن اخلاق کاری به کودکانتان بخشی از فرایند تربیت آنها است. چیزی که به آنها احساس مسوولیت می دهد و باعث می شود که آنها برای شخصیت و کارشان احترام و ارزش قائل شوند. البته خودتان هم فهمیده اید که بچه ها پس از چند آزمون و خطا، کارها را یاد می گیرند و آنها را به درستی انجام می دهند، فقط باید به آنها این فرصت را داد.

 

 

در ادامه ما به چند نکته مهم در همین رابطه اشاره می کنیم.
مدرسه به عنوان محل کار

به کودکان یاد دهید که به تکالیف مدرسه به عنوان شغل نگاه کنند. معلم رییس اوست و او مسوول شده است تا کارهایی را انجام دهد. مدرسه یکی از اولین مکان هایی است که بچه ها یاد می گیرند مهارت های اجتماعی خود را ارتقا دهند؛ لذا می توانید به آنها مسوولیت پذیری و احترام به قواعد را یاد دهید. بهترین آموزش، عمل کردن است. این کار به پیشرفت تحصیلی آنها هم کمک می کند.

 


انجام کارها بر اساس برنامه زمانی معین
 

به کودک بگویید که انجام تکالیفش بخشی از برنامه روزانه اوست، کاری که باید انجام دهد. همه ما در زندگی تکالیف متعددی داریم که گاهی در انجام آنها کاهلی می ورزیم. دوران کودکی بهترین دوران است که ما یاد بگیریم تا از سهل انگاری و تعویق تکالیفمان اجتناب کنیم. این گونه در طی تمام سال های تحصیل (که طولانی ترین و بهترین فرصت آموزش مهارت ها به فرزند است.) او یاد می گیرد که نباید تکالیفش را به تعویق بیندازد، بلکه باید آنها را طبق برنامه زمانی معینی که خودش تعیین می کند انجام دهد، برای مثال به جای اینکه به او بگویید که جمعه ها اتاقش را نظافت کند، به او بگویید که هر روز باید اتاقش را تمیز کند. باید بلافاصله بعد از بلند شدن از تخت، رختخوابش را مرتب کند. تبدیل شدن این مساله ها به عادت، یعنی او ظرفیت ذهنی و روانی کمتری برای انجام این کارها صرف می کند. ذهن انسان انرژی کمتری صرف کارهایی می کند که به آنها عادت کرده باشد. در این صورت او فاقد احساس جبر و تحمیل از جانب شما پس از مدتی داوطلبانه کارهای شخصی اش را انجام می دهد.

 


با هم کار کنید

حتما شما نیز این تجربه را داشته اید که کودک را برای نظافت اتاقش به آنجا می فرستید و بعد از مدتی که به او سر می زنید، او را در حال بازی می بینید، اما وقتی شما تصمیم می گیرید به او کمک کنید، می بیند که علاقه مند شده است که کارها را انجام دهد. کار گروهی دو کار کرد مهم دارد: نخست اینکه او را تشویق می کند که کارها و تکالیفش را انجام دهد. دوم اینکه به او در عمل اهمیت مشارکت و همکاری را نشان می دهد، البته به یاد داشته باشید که شما قرار است او را تشویق کنید که خودش کارها را انجام دهد، نه اینکه شما به جای او آنها را به عهده بگیرید. اینکه شما بروید و اتاق او را تمیز کنید، کمک کردن به او نیست.

 


از جایزه کمتر استفاده کنید

برخی مادرها مدام برای انجام کار های خانه، جایزه تعیین می کنند. «اگر اتاقت را ظرف نیم ساعت تمیز کنی عصر با هم به پارک می رویم» و... این گونه جایزه ها البته در لحظه جواب می دهد، اما در دراز مدت کارکردی منفی دارد. او به جای اینکه اهمیت و ارزش کار را یاد بگیرد، تنها به جایزه فکر می کند؛ لذا سعی می کند اتاق را سردستی تمیز کند تا عصر با هم به پارک بروید. در این صورت آنها اخلاق کار را یاد نگرفته اند. اخلاق کار این نیست که ما کاری را انجام ندهیم مگر اینکه قبل از آن به جایزه ای برسیم. اخلاق کار یعنی خود کار و تکلیف شما برای شما انگیزه ای باشد تا آن را به بهترین نحو تمام کنید. به جای جایزه تعیین کردن برای او توضیح دهید که چرا این کار را از او می خواهید. «وقتی اتاقت تمیز است و همه چیز سر جایش است، احساس بهتری داری. شادتر هستی و هر وقت هم چیزی را خواستی به جای اینکه کلی دنبالش بگردی و وقتت را تلف کنی، بلافاصله آن را سر جایش پیدا می کنی. اگر نصف وقتی که صرف جست و جوی وسایلت می کنی، صرف نظافت اتاقت کنی، همه چیز مرتب می شود.» این می تواند نمونه ای از توضیح علت تمیز کردن اتاق برای فرزند باشد. به قدرت و توان عقلانی آنها اعتماد کنید.

 


به او فرصت دهید

ممکن است از نتایج کار او ناراضی باشید. ممکن است شما را عصبانی کند و شما بخواهید او را سرزنش کنید، اما دست نگه دارید. به کار های او احترام بگذارید. اگر ظرف هایش را به خوبی نشسته، به جای اینکه خودتان دوباره ظرف ها را بشویید، به او بگویید که ظرف ها چطور بهتر شسته می شوند. اگر ظرف ها را خودتان بشویید، ضربه ای عمیق به اعتمادبه نفس او زده اید. او کارهایش را انجام نمی دهد، چون از سرزنش شما می ترسد. فراموش نکنید که قضاوت پدر و مادر مهم ترین موضوع برای کودکان است. او خودش را از چشم های شما می بیند. اگر شما به او اعتماد اتمام کارها را ندهید، مطمئنا او هم اعتمادش را از دست خواهد داد.
برای او الگو باشید

اگر شما مدام کارهایتان را به تعویق بیندازید، حرف هایتان تاثیری در او نخواهد داشت. کودکان ما آیینه هایی هستند که آیین ما را در خود منعکس می کنند. مراقب رفتار خود باشد. این بهترین آموزشی است که می توانید به او بدهید.

سارا محمودی

گردآوری و تنظیم:گروه سبک زندگی آکا ایران
.

منبع :