چند توصیه ی مهم برای والدینی که کودکشان در تکلم مشکل دارد

از به کار بردن کلمه « لکنت» به جای « ناروانی های کلامی » بپرهیزید.
سعی کنید از برچسب زدن های ناروا اجتناب داشته باشید . البته در این زمینه با موارد استثنایی مواجه خواهیم بود. ما تاکنون به انواع مختلف ناروانی های کلامی طبیعی ، ولو این که با فراوانی بیشتری ظاهر شوند ، اشاره کرده ایم ...

. فقط زمانی که شکل این ناروانی ها تغییر پیدا می کند و با خودآگاهی ، ترس و تقلا از طرف کودک توأم می گردد ، به لکنت واقعی تبدیل می شود. بعد از این است که شما می توانید مشکل گویایی کودک خود را « لکنت زبان»  بنامید. اما اگر واکنش های هیجانی زاید که بدان اشاره کردیم در کودک ظاهر نشود، از لکنت نامیدن ناروانی های کودک سودی نخواهید برد.
یکی از نظریه های بسیار معروف در زمینه لکنت ، این است که لکنت زبان کودک زمانی شروع می شود که اطرافیان کودک به گونه ای نسبت به ناروانی های کلامی طبیعی او واکنش نشان داده ، چنین وانمود می کنند که گویا آنها غیر عادی هستند . در نتیجه ی تأثیر منفی این واکنش های هیجانی ، کودک سعی می کند که از بروز این ناروانی های عادی جلوگیری و از تکرار آنها اجتناب کند. لذا هر قدر بیشتر تلاش می کند ، با ناروانی بیشتر صحبت می کند، و متأسفانه در اینجاست که دور و تسلسل باطل شروع می شود . ما تصور نمی کنیم که اگر مکث ها و صرف تکرار کردن کلمات را لکنت بنامیم ، توانسته ایم تنها منبع و یا منشاء اختلال گویایی کودک را مشخص کنیم و یا این که با این برچسب زدن ها ضرورتاً ناروانی های کلامی کودک به لکنت تبدیل می شود. البته تردیدی نیست که برایتان بسیار مشکل خواهد بود که ناروانی های طبیعی کودک را ، در حالی که تصور می کنید کودک شما لکنت دارد ، بدون نشان دادن واکنش های هیجانی زاید و بی جهت بپذیرید . بدون شک این کار شما بر فشار روانی کودک ، هنگامی که می خواهد صحبت کند ، خواهد افزود. خودداری از هرگونه برچسب زدن های ناروا به کودک ، به شما کمک خواهد کرد زمانی که او صحبت می کند واکنش مناسب داشته باشید . در این صورت به او فرصت و آزادی بیشتری می دهید که مهارت های گویایی خودش را نشان دهد و تقویت نماید.

سعی کنید به جای " برچسب زدن "، رفتار کلامی کودک را توصیف کنید.

البته ما می پذیریم که برای اکثریت قریب به اتفاق مردم ، همواره تشخیص بین ناروانی های طبیعی کلام و لکنت زبان یا ناروانی های غیر عادی امری است بسیار مشکل. مردم اغلب می گویند : من هم یک وقتی دچار لکنت شدم و یا هر کسی دچار لکنت می شود . در حالی که منظور واقعی آنها همان ناروانی های طبیعی در صحبت کردن است . شاید شما و سایر اعضای خانواده نیز چنین ناروانی های طبیعی کلامی کودک را لکنت نامیده و به او لکنتی گفته اید . در این صورت لازم نیست که ناراحت و مأیوس شوید و بلافاصله تصمیم بگیرید که دیگر این کلمات را به کار نبرید. مسلماً بهتر آن است که سعی کنید به دلایلی که بدان اشاره شد از به کار بردن القاب و برچسب های مختلف بپرهیزید. همیشه سعی نمایید به جای برچسب زدن ها از اصطلاحات و عبارات توصیفی استفاده نمایید. مثلاً شرح بدهید که کودک شما کلمات ، صداها و یا سیلاب های خاصی را تکرار می کند ، یا این که در صحبت کردن دچار وقفه و درنگ می شود و یا بریده بریده صحبت می کند ، خیلی مکث می کند و یا صداهای زاید از خودش تولید می نماید . البته هر کلمه یا مطلبی که با تغییرات غیر عادی تن و آهنگ صدا و یا حالت خاص چهره که بیانگر ناخوشایندی آن است همراه باشد، متضمن بار منفی خواهد بود. منظور از به کار بردنکلمه "ناروانی" هم (که ما در بیشتر قسمت ها به کار برده ایم) این بوده است که اصطلاحی کاملاً خنثی ( بدون بار منفی یا مثبت ) تلقی گردد، که اگر به شیوه ناصحیح از آن استفاده کنیم ، همانند برچسب "لکنت" ، معنای منفی به خود می گیرد.
اگر کودک شما در بیشتر مواقع و به طور  جدی با ناروانی های کلامی خودش تقلا کرده ، از خود ترس و اضطراب نشان می دهد ، لازم است کاری بیش از پذیرش ساده ی صحبت کردن او انجام دهید. شما باید تا آنجا که برایتان مقدور است ، وقتی که راجع به لکنت کودک صحبت می کنید ، سعی کنید کماکان از اصطلاحات و عبارات توصیفی استفاده کنید . اگر ملاحظه می کنید که کودک شما به هنگام صحبت کردن دچار تنیدگی عضلانی می شود ، مرتباً پلک هایش را به هم می زند ، با بی میلی حرف می زند، دهانش بدون این که صدایی از آن خارج شود، حالت خاصی پیدا می کند ( مثلاً نیمه باز می شود) و یا رفتارهای کلامی مشابهی نشان می دهد ، می توانید به او بگویید که برای حرف زدن خیلی تقلا نکند . همزمان ، شما هم چندان سعی نکنید که مشکل گویایی او را که دیگر برای همه آشکار شده است، پنهان نمایید. اگر بخواهید در این شرایط از به کار بردن کلمه لکنت کاملاً اجتناب داشته باشید، در واقع این کار شما با توجه به وضعیت موجود ، اضطراب و دلواپسی کودک را بیشتر می کند و نه کمتر . در حقیقت کلمات بد نیستند ، بلکه طریقه به کار بردن آنهاست که ناخوشایند است.
بدون شک باید از به کار بردن یک اصطلاح خاص بپرهیزید. سعی کنید که به کودکتان به عنوان یک لکنتی نگاه نکنید . یک تفاوت بسیار ظریف و در عین حال حساس و مهم بین این که بگوییم : "او یک لکنتی است" و "او با لکنت صحبت می کند" وجود دارد . اصطلاح اول یعنی « او یک لکنتی است» با زدن برچسبی به پیشانی کودک شخصیت او متمایز از دیگران می شود، در حالی که اصطلاح دوم ، یعنی « او با لکنت صحبت می کند» این معنا را می رساند که او کاری می کند درست مثل بسیاری از کارهای دیگری که انجام می دهد.

اضطراب خودتان را کاهش دهید.

ما به خوبی به مشکل شما در مورد گوش دادن به لکنت زبان کودکتان و نیز به نگرانی و اضطراب طبیعی شما درباره او واقف هستیم. مادری که کودک خود را به مرکز گفتار درمانی آورده بود، اظهار می کرد که وقتی می دید فرزندش به هنگام صحبت کردن چقدر تقلا می کند ، بسیار نگران و ناراحت می شد. در هر حال هر چند که تحمل این شرایط ممکن است به نظر شما مشکل باشد ، اما می توانید در مورد اضطراب خودتان فکری بکنید . به خاطر داشته باشید که بیشتر کودکانی که لکنت دارند ، به تدریج خوب شده ، بعد از سنین خردسالی به لکنت خود ادامه نمی دهند. درک درست شما از مسئله ، و کمک و حمایت شما از کودک ، زمانی که اختلال گویایی او در مراحل اولیه است، به طور قابل توجهی احتمال بهبودی و رسیدن  به روانی کلامی را در کودک افزایش می دهد . توان شما در بررسی عینی لکنت کودک ، درک شما از کنش های کلامی او و این باور که " ما همیشه می توانیم روش انجام کارها را تغییر دهیم و یا آن را اصلاح کنیم " به شما کمک خواهد کرد تا اضطراب خودتان را به حداقل برسانید. کوشش شما در تشخیص شدت و استمرار لکنت کودک ، خود عامل مثبتی است برای ادامه کار شما . به توان و قابلیت در حال افزایش خودتان در مشاهده و بررسی آرام لکنت زبان کودک ، واقف باشید و مواظبت کنید که دچار تنش نشوید. دقت نمایید زمانی که کودک به طور غیر مترقبه دچار لکنت می شود ، هوشیاری و تحمل خودتان را از دست ندهید . همواره متوجه چیزی باشید که الان اتفاق می افتد ، نه آنچه که ممکن است در آینده روی دهد. مشخص کنید که کودک شما از چه میزان روانی کلامی برخوردار است. اگر شما برای مدتی کلماتی را که کودک به زبان می آورد بشمارید و مشکلات کلامی او را یادداشت نمایید، متوجه خواهید شد که درصد بسیار بالای کلماتی که کودک ادا می کند ، کاملاً طبیعی هستند ؛اگر چه همه آنها از روانی کامل برخوردار نیستند ، و این  برای سن او قابل قبول است .
وقتی که عوامل آزاردهنده و عناصر مزاحم که موجب افزایش لکنت متناوب کودک می شوند کاهش می یابند، او راحت تر و روان تر و بدون وقفه های زاید صحبت می کند. شما و کودکتان با مشکلی مواجه هستید که اگر نگرانی و دلواپسی زیادی از خود نشان ندهید ، بهتر می توانید در جهت برطرف کردن آن کار کنید
منبع:تبیان
ویرایش و تلخیص:آکاایران