آکاایران:هر ساله هزاران کودک دچار شکستگی استخوان دست و پا می‌شوند. در این بین، 40 درصد از موارد شکستگی متعلق به پسربچه‌هاست که معمولا در ناحیه استخوان ران رخ می‌دهد. اگر می‌خواهید با نحوه مراقبت از کودک دست و پا شکسته‌ی خود بیشتر آشنا شوید، با ما همراه باشید

احتمالا برای شما هم پیش آمده که فرزند دلبندتان دچار شکستگی شده باشد؛ نگهداری از کودکی که دست یا پایش را گچ گرفته، یک امر دشوار است. کودک ممکن است بی‌حوصله و بد‌خلق شود یا خواسته‌های عجیب و غریبی داشته باشد. سپری کردن دوره نقاهت کودک به آموزش و البته صبر و شکیبایی شما نیاز دارد. در این مقاله از مجموعه مقالات مراقبت های کودکان آکا, به نکاتی برای مراقبت از کودک می پردازیم.

 

چه زمانی کودک به گچ گرفتگی نیاز دارد؟

کودک ممکن است به دلایل مختلف مانند شکستگی استخوان یا کمک به رشد استخوان ها و بافت های اطراف آن پس از جراحی به منظور بهبود، به گرفتن گچ نیاز داشته باشد. گچ گرفتن باعث می شود استخوان های شکسته در جای خود قرار بگیرند. دوره نقاهت معمولاً به سن کودک و نوع شکستگی بستگی دارد و از 4 هفته تا 10 هفته طول می کشد.

مدت زمان گچ دست کودکان

رایج‌ترین انواع شکستگی استخوان کودکان


هر گونه تغییر شکل استخوان به دنبال ضربه، شکستگی استخوان نامیده می‌شود. در واقع چنانچه نیرویی که به استخوان وارد می‌شود بیشتر از تحمل استخوان باشد و بتواند در استخوان تغییر شکل ایجاد کند، شکستگی نامیده می‌شود. شایع‌ترین انواع شکستگی استخوان کودکان عبارتند از:


۱. شکستگی استخوان ساعد دست

شکستگی استخوان ساعد دست کودکان معمولا در اثر زمین خوردن ایجاد می‌شود. زیرا کودک دستش را حائل بین بدن خود و زمین قرار داده، پس اولین جایی که به زمین برخورد می‌کند کف دست است. این نیرو‌های وارده از کف دست به طور غیر مستقیم به ساعد منتقل شده و موجب شکسته شدن یک یا هر دو استخوان ساعد می‌شود.
درد بسیار شدید، تغییر شکل و زاویه استخوان ساعد دست، لرز، احساس تهوع داشتن و ... از نشانه‌های اولیه شکستگی استخوان ساعد دست است.
در کودکان اغلب شکستگی ساعد دست با بزرگسالان متفاوت است و استخوان شکسته شده کاملا جدا نشده و فقط جابه‌جا می‌شود. زیرا در کودکان پرده بافتی که بر روی استخوان کشیده شده، کلفت بوده و در حین شکستگی به‌طور کامل پاره نمی‌شود. متاسفانه در بیشتر اوقات بسته به میزان و شدت شکستگی، به عمل جراحی با بیهوشی کامل برای جا انداختن استخوان شکسته نیاز است.


۲. شکستگی استخوان آرنج

یکی دیگر از شایع‌ترین انواع شکستگی استخوان کودکان که ۱۰ درصد کل شکستگی‌ها را شامل می‌شود، خرد شدن و شکستن استخوان‌های آرنج است که معمولا به علت زمین خوردن ایجاد می‌شود.
درد بسیار شدید، تورم در ناحیه آرنج، خونمردگی و عدم حرکت آرنج از نشانه‌های شکستگی این عضو است و در موارد شدید ممکن است با آسیب به مفصل آرنج و عروق اطراف آن همراه باشد.
شکستگی آرنج یکی از خطرناک‌ترین انواع شکستگی است، زیرا در صورت درست جا نیفتادن و جوش نخوردن صحیح می‌تواند باعث محدود شدن حرکت این مفصل شود.
برای درمان این نوع شکستگی، بسته به شدت و محل دقیق شکستگی از درمان غیر جراحی و درمان جراحی استفاده می‌شود که در عمل جراحی برای ثابت نگه داشتن آرنج معمولا از دو قطعه پین استفاده می‌کنند. نکته مهم در درمان شکستگی آرنج، بالا نگه داشتن دست بیمار برای چند روز بالاتر از قلب است تا از تورم بیشتر آن پیشگیری شود.


۳. شکستگی استخوان بازو

شکستگی بازو نیز معمولا در اثر زمین خوردن کودک با دست‌های کشیده یا افتادن از ارتفاع ایجاد می‌شود. شکستگی بازو معمولا در قسمت پایینی استخوان بازو ایجاد می‌شود و در صورتی که جابه‌جایی اتفاق نیفتاده باشد سه هفته آتل‌بندی و یا گچ گرفته می‌شود، ولی در صورت جابه‌جا شدن استخوان‌ها، نیاز به انجام عمل جراحی برای جا انداختن استخوان هست.
هنگام شکستگی استخوان بازوی کودکان، نکته مهم توجه به حرکت آرنج و مفصل شانه و کتف است تا اطمینان حاصل شود که این اندام‌ها نیز دچار آسیب نشده باشند. درد شدید، کبودی، تورم و خونمردگی از علائم اولیه شکستگی استخوان بازو است.


۴. شکستگی استخوان ران

یکی دیگر از شایع‌ترین انواع شکستگی استخوان کودکان شکستگی استخوان ران است که ۴۰ درصد انواع شکستگی‌ها در کودکان را شامل می‌شود و بیشتر برای پسربچه‌ها در اثر پریدن از ارتفاع رخ می‌دهد. این نوع شکستگی نیز در صورت جابه جا شدن استخوان، نیاز به عمل جراحی و بیهوشی کامل برای جا انداختن استخوان شکسته دارد.
در طول درمان، لازم است در هفته اول برای پیشگیری از تورم بیشتر، محل شکستگی استخوان بالاتر از قبل قرار گیرد. بنابراین مبلی را برای کودک خود در نظر بگیرید و او را به گونه‎ای بخوابانید که پا بالاتر قرار بگیرد.
همچنین فرزند شما بر اساس شدت و میزان شکستگی، برای مدتی باید برای راه رفتن از دو عصای زیر بغل استفاده کند، ولی پس از گذشت ۱ تا ۳ هفته، معمولا می‌توانند بدون عصا راه بروند. مطمئنا کودک شما در این دوران بدخلق و عصبی خواهد شد و از شما خواسته‌های عجیب و غریب دارد. حوصله کنید و تا حد امکان وسایل سرگرمی را برایش فراهم کنید.


۵. شکستگی استخوان ساق و مچ پا

این نوع شکستگی نیز اغلب در اثر دویدن با سرعت، سکندری خوردن و .. به وجود می‌آید و با درد زیاد و تورم در محل آسیب همراه است. در شکستگی استخوان ساق پا گاهی یک استخوان و گاهی هر دو استخوان ساق پا دچار شکستگی می‌شوند.

مراقبت‌های لازم بعد از شکستگی


بی‌حرکتی ناحیه آسیب دیده

از آنجا که کودکان فعالیت و جنب و جوش زیادی دارند چند روز بعد از شکستگی استخوان که از شدت درد تا حدودی کاسته می‌شود کودک مجددا فعالیت و حرکت خود را شروع می‌کند. این امر اصل مهم "بی‌حرکت ماندن عضو شکسته" تا زمان جوش خوردن کامل استخوان را خدشه‌دار می‌کند؛ بنابراین یکی از اصلی‌ترین مراقبت‌های لازم در این دوران، توجه والدین به ثابت ماندن و عدم حرکت عضو آسیب دیده است که باید با سرگرم کردن به شیوه‌های دیگر او را از تحرک زیاد بازدارید.


رعایت بهداشت گچ در طول درمان

تمیز و بهداشتی نگه داشتن گچ در طول درمان برای کودکان بسیار مهم است و این وظیفه والدین خواهد بود. همچنین دقت کنید در طول این دوران گچ به هیچ عنوان نباید خیس شود، بنابراین برای حمام کردن کودک ترفندی را به کار برید که از خیس شدن گچ جلوگیری شود و اگر کمی خیس شد سریع با باد سشوار خشک کنید.در ادامه این مطلب از آکاایران بیشتر در مورد رعایت موارد ضروری هنگام گچ گرفتگی دست و پای کودک صحبت خواهیم کرد


تغذیه مناسب

رعایت اصول تغذیه مناسب در این دوران به جوش خوردن سریع‌تر و بهتر استخوان کمک زیادی می‌کند. دریافت کافی مقادیر کلسیم و ویتامین D از طریق مواد غذایی مانند شیر کم چرب، لبنیات و مکمل‌های غذایی پیشنهاد می‌شود.
مصرف غذا‌هایی مانند ماهی، کلم بروکلی، بادام، گردو و آب پرتقال نیز مفید است. همچنین درباره خواص قلم گاو و گوساله و خواص پای مرغ به منظور سرعت بخشیدن به فرایند جوش خوردن استخوان در طب سنتی توصیه‌های فراوانی شده است.

آنچه هنگام گچ گرفتگی دست یا پای کودک باید رعایت شود

گچ را خشک نگه دارید:

اجازه ندهید کودک ناحیه گچ گرفته را بطور کامل وارد استخر یا وان کند زیرا آب باعث ضعیف شدن گچ یا فایبرگلاس از ناحیه بیرون و مرطوب شدن لایه داخلی می شود، در نتیجه پوست را تحریک می کند. به همین دلیل همیشه از خشک بودن گچ اطمینان حاصل کنید.

به هر نوع تورم شدید یا غیرطبیعی توجه کنید:

پس از شکستگی مقداری تورم طبیعی است، با این حال هر نوع تورم غیرمعمول همراه با بی حسی یا احساس گزگز که آبی یا رنگ پریده به نظر برسد باید بلافاصله با پزشک مطرح شود.

موضع را بالا نگه دارید:

در طی چند روز اول موضع آسیب دیده را بالا نگه دارید تا به کاهش تورم کمک کند.

مراقبت از کودک دست شکسته

لوسیون یا پودر استفاده نکنید:

استفاده از هر نوع لوسیون یا پودر به جای تسکین خارش پوست، باعث تحریک بیشتر آن می شود، بنابراین از استعمال چنین محصولاتی خودداری کنید.

سلامت پوست را به طور مرتب بررسی کنید:

پوست را از نظر هر نوع عفونت، تاول یا بثورات پوستی به طور مداوم بررسی و در صورت بروز چنین علائمی به پزشک مراجعه کنید.

از سشوار استفاده کنید:

حالت سرد سشوار را تنظیم و آن را روی لبه های ناحیه گچ گرفته بگیرید تا هوای سرد وارد ناحیه شود و خارش تسکین یابد.

اجازه ندهید کودک موضع را بخاراند:

اجازه ندهید کودک هر نوع جسمی را برای خاراندن وارد قالب گچ کند. در صورتی که خارش غیر قابل تحمل باشد، ممکن است پزشک دارو تجویز کند.

مراقبت از دست گچ گرفته کودک

به کودک اجازه دهید روی گچ نقاشی بکشد:

اجازه دهید کودک یا دوستانش چیزی روی گچ بکشند تا به این ترتیب سرگرم شوند البته قبل از آن اطمینان حاصل کنید که هیچ فشار اضافی به ناحیه آسیب دیده وارد نمی شود.

هر نوع عفونت یا بو را بررسی کنید:

اگر متوجه بوی بد یا چرکی شدید به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است این بو، یکی از نشانه های عفونت پوستی باشد.

انواع فعالیت ها برای کودکان آسیب دیده

به محض اینکه درد و ناراحتی ناشی از شکستگی به پایان رسید، سرگرم نگه داشتن کودک برای والدین دشوار است اما نگران نباشید زیرا برخی فعالیت های هیجان انگیز وجود دارد که می تواند به سرگرم شدن کودک کمک کند.

فعالیت برای کودکانی که پایین تنه آنها آسیب دیده و گچ گرفته شده است:

پیاده روی:

کودک می تواند با استفاده از عصا یا واکر راه برود. اگرچه به قدرت بالاتنه و تمرین زیاد نیاز دارد اما چون با گذشت زمان راحت و مسلط می شود دردسر خاصی ندارد.

مراقبت از کودک هنگام شکستگی

باغبانی:

آبیاری گیاهان، کندن علف های هرز و غیره یک کار مهیج برای کودکان است که می توانند در این دوران انجام دهند.

یوگا:

انجام برخی حالتهای کششی یا نشسته بالا تنه، روش عالی برای سرگرم نگه داشتن کودکان است. در مطلب " چند حرکت ساده یوگا مناسب کودکان و نوجوانان "در بخش های قبلی نمناک دراین باره موارد مفیدی گفته شد.

فعالیت های مرتبط با بالاتنه:

پرتاب توپ، تیراندازی با دارت و ...برخی از فعالیت هایی هستند که بچه ها بدون نیاز به تحرک خاص انجام می دهند.

شنا:

یکی از فعالیت های بدنی عالی برای کودکان شنا است که علاوه بر سپری کردن زمان باعث تحرک جسمی می شود، اما حتما قبل از شنا، از ضد آب بودن گچ اطمینان حاصل کنید.

گچ گیری دست کودک و مراقبت از او

فعالیتهای اوقات فراغت:

فعالیت هایی مانند تمرین در زمین گلف مینیاتور، بدمینتون، بولینگ و ... علاوه براینکه کودک را سرگرم می کند به تحرک زیادی نیاز ندارند.

فعالیت برای کودکانی که بالاتنه آنها آسیب دیده و گچ گرفته شده است:

کودکانی که از ناحیه بالاتنه مانند بازو، دست، مچ، آرنج یا شانه آسیب دیده اند می توانند از برخی فعالیت های زیر لذت ببرند:

پیاده روی یا کوهنوردی:

پیاده روی در پارک، موزه، طبیعت و کوهنوردی می تواند یک تجربه هیجان انگیز باشد.

فعالیت های مربوط به پیاده روی:

کودکان می توانند پاس دادن، شوت زدن، یا دریبل توپ یا انواع دیگر فعالیت های مربوط به پا را تا زمان بازگشت به زمین تمرین کنند.

مراقبت از کودکی که دستش گچ دارد

شنا:

گچ ضد آب برای بچه ها گزینه بسیار خوبی است زیرا بچه ها می توانند مدتی را به آب بازی در استخر اختصاص دهند.

بازی های رومیزی:

یکی دیگر از فعالیت های سرگرم کننده، بازی های رومیزی است که می تواند کودک را ساعت ها درگیر کند اما در این صورت کودک باید با دست سالم و یا کمک طرف مقابل مهره ها را جابجا کند.

تماشای فیلم:

یکی از بهترین تفریحاتی که کودکان از آن لذت می برند تماشای فیلم یا کارتون است.

چگونه گچ را باز می کنند؟

پزشک پس از بهبود استخوان شکسته با استفاده از اره برقی کوچک، گچ را برش زده و باز می کند. البته جای هیچگونه نگرانی نیست زیرا این اره آنقدر تیز نیست که به پوست صدمه بزند و برش با دقت توسط پزشک صورت می گیرد. هرگز گچ را در منزل باز نکنید زیرا این کار حرفه ای است و باید توسط پزشک انجام شود.