وقتی به والدین می گوییم که کار کردن با موبایل و تلویزیون دیدن کودک تا قبل از ۱۸ ماهگی مضر است، اغلب شوکه می شوند. زیرا کودک آنها در حال استفاده از موبایل و تماشای تلویزیون می باشد. تحقیقات نشان می دهند که ۹۲٫۲% از کودکان تا قبل از یک سالگی از موبایل استفاده کرده اند، حتی بعضی از آنها از ۴ ماهگی شروع به بازی با موبایل می کنند.

 

چرا قبل از 2 سالگی تلویزیون و موبایل برای کودک خطرناک است؟

اوایل رشد مغز

بسیاری از والدین اظهار می کنند که کودک شان تماشای تلویزیون را دوست دارد اما در حقیقت نوزادان ممکن است به رنگ های روشن و حرکت سریع نور و نقطه ها در صفحه تلویزیون خیره شوند اما مغز آن ها از تمام تصاویر عجیب و غریب قادر به درک احساس و معنایشان نیست. حدود 2 سال طول می کشد تا مغز کودک به حدی رشد کند که معادل نمادهای موجود در صفحه نمایش را در دنیای واقعی نشان دهد.

آنچه نوزادان و کودکان نوپا بیشتر از هر چیز بدان نیاز دارند تعامل با اطرافیانشان است. این بدان معنا نیست که آن ها نباید با مادربزرگ یا اقوامی که از لحاظ مقصدی دور هستند تماس ویدئویی داشته باشد. کودک در دنیای واقعی باید اشیا را لمس کند، تکان دهد یا پرتاب کند و با صدای افرادی که نزدیکش هستند آشنا شود. بر اساس مطالعات، تماشای تلویزیون و لمس صفحات الکترونیکی منجر به یادگیری مهارت ها در دنیای واقعی نخواهد شد.

خطرات استفاده از موبایل برای کودکان

تماشای تلویزیون برای نوزادان مضر است؟

محققان آکادمی اطفال آمریکا توصیه می کند کودکان زیر دو سال بهتر است به تلویزیون نگاه نکنند. آنها معتقدند قبل از ۲ سالگی مغز کودک رشد خیلی سریعی دارد، یعنی در این دو سال مغز کودک سه برابر می‌شود، اتفاقی که هیچ زمان دیگری در طول زندگی یک فرد رخ نمی‌دهد. اگر مغز کودک در این دو سال به دلیل نگاه کردن به تلویزیون و تبلت بیش از حد تحریک شود ممکن است عوارض خطرناکی برای او به همراه داشته باشد. عوارضی مثل:

  • تماشای تلویزیون قبل از دو سالگی می تواند باعث بروز اختلالاتی در خواب کودک شود.
  • محققان معتقدند تماشای تلویزیون بر رشد زبان و گفتار کودکان هم تاثیر می گذارد. آنها معتقدند حتی روشن بودن تلویزیون در پس زمینه هم برای ایجاد این مشکلات کافی است. یعنی وقتی والدین در حال تماشای تلویزیون هستند، کمتر با فرزندشان تعامل برقرار می‌کنند. محققان معتقدند درست است که کودک باید در معرض گفتگو و صداهای مختلف قرار بگیرد اما نه صدای تلویزیون. روشن بودن تلویزیون در پس زمینه یادگیری زبان را کاهش می‌دهد. چون برای نوزادان تمایز قائل شدن بین صداها دشوار است به همین دلیل سر و صدای پس زمینه تلویزیون به ویژه برای رشد زبان کودک مضر است. در یک مطالعه متمرکز بر تشخیص کلمه مشخص شد که یک نوزاد ۷ ماهه نمی‌تواند همزمان با هم بین کلمات افراد اطرافش و صدای تلویزیون تمایزی قائل باشد. در این مطالعه ، یک زن کلمات آشنا را همزمان صحبت می‌کرد و صدای یک مرد هم در پس زمینه پخش می‌شد. با اینکه صدای زن حداقل ۱۰ دسیبل از صدای مرد بالاتر بود اما کودک سخنان زن را متوجه نمیشد. پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که کودکان نمی‌توانند در معرض چند صدا کلمات جدید را یاد بگیرند و کلمات جدیدی را که به آنها آموخته شده را حفظ کنند. سر و صدای پس زمینه باعث می‌شود کودکان از شنیدن صداهای مختلف در کلمات جلوگیری کنند و مانع از توجه آنها و حفظ آنچه آموخته اند، می‌شود.
نوزاد در حال تماشای تلویزیون در فاصله نزدیک

 

  • تماشای تلویزیون قبل از دوسالگی باعث می‌شود کودک در سنین مدرسه در یادگیری دروس مشکل داشته باشد. محققان معتقدند مواجهه طولانی مدت با تلویزیون، توانایی برقراری ارتباط کودکان از طریق خواندن و نوشتن را کاهش می‌دهد. همچنین می‌تواند در دراز مدت منجر به مشکلات توجه و یادگیری شود. به ازای هر یک ساعت نگاه کردن به تلویزیون در روز احتمال اینکه کودکان در مدرسه دچار مشکل توجه و تمرکز شوند ۱۰ درصد بیشتر میشود. مثلا ۲ ساعت نگاه کردن به تلویزیون در روز معادل ۲۰ درصد احتمال خطر مشکل توجه و تمرکز است.
  • کودک زمان لازم را برای رشد فکری، اجتماعی و عاطفی از دست می‌دهد. چون وقت زیادی صرف تماشای چیزی می‌کند که هیچ فایده ای برایش ندارد.
  • بعضی وقتها کودک تصاویری را که می‌بیند، درک نمی‌کند، همین موضوع می تواند باعث بروز اضطراب در کودکان شود.
  •  زمانی که کودک به صورت منفعل و بدون فعالیت پای تلویزیون یا مانیتور می‌نشیند، این ابزارها می‌توانند روی قدرت شناخت کودک اثر منفی بگذارند.
  • کودک به دلیل تماشای تلویزیون و به دلیل حرکت سریع تصاویر در تلویزیون، توانایی در تمرکز به مدت طولانی را از دست می‌دهد.

 

خطرات تلویزیون برای کودکان

کودکان زیر 2 سال با دیدن تلویزیون، از فعالیت‌های زیر عقب می‌مانند.

  • جستجو، غربال کردن، تجزیه و تحلیل اطلاعات و سپس استفاده از آن در موقعیت‌های روزمره
  • تمرین مهارت‌های حرکتی، خواه ظریف یا درشت
  • تمرین هماهنگی چشم و دست
  • استفاده از بیش از دو حس در یک زمان برای گسترش درک محیط پیرامون
  • پرسیدن سوال و دریافت جواب
  • کاوشگری و استفاده از کنجکاوی خود
  • استفاده از ابتکار عمل یا انگیزه
  • پاسخ به چالش‌ها
  • تلویزیون دیدن نوزادان باعث کاهش قدرت حل مسئله و قدرت تفکر تحلیلی 
  • کاهش استفاده از قدرت تخیل
  • کاهش تمرین مهارت‌های ارتباطی و کلامی
  • خواندن و نوشتن
  • خلاق و سازنده بودن
  • توانایی در تمرکز به مدت طولانی، به علت حرکت سریع تصاویر در تلویزیون
  • رشد تفکر منطقی و متوالی

اما بعد از 2 سالگی...

حداقل تا حدودی همه چیز تغییر می کند و در طی سال های پیش دبستانی برخی از کودکان مهارت هایی را از تماشای تلویزیون می آموزند. برنامه های نمایشی خوب طراحی شده می توانند سواد ریاضیات، علوم، حل مسئله و برخی از رفتارهای اجتماعی را به کودک یاد بدهند. برنامه های آموزشی بیشترین تفاوت را در کودکان با سنین مناسب ایجاد می کنند.

راه چاره ؛ آنچه که باید انجام دهید

به طور طبیعی کودکان هنگام تماشای تلویزیون یا استفاده از برنامه های تلفن همراه به شرطی که در کنار والدین خود باشند، چیزهای زیادی می آموزند. انتخاب برنامه های مناسب نیز مهم است، باید برنامه هایی را انتخاب کنید که برای آموزش کودکان طراحی شده اند و موضوعاتی چون زبان ، ریاضی و ...را به او می آموزند. به یاد داشته باشید چه برنامه های تلویزیون را از صفحه تلویزیونی تماشا کنید و چه از طریق تلفن همراه یا رایانه، ماهیت آن یکیست.

والدین باید هنگام استفاده از رسانه محدودیت هایی را برای کودکان در نظر بگیرند تا اطمینان حاصل کنند که فرزندشان در دنیای دیجیتال رشد سالمی دارد. با وجود این که برخی از کودکان در سنین پایین با تلفن همراه آشنا می شوند و اکثریت قریب به اتفاق آن ها تلویزیون تماشا می کنند، دستور العمل هایی از سوی آکادمی اطفال ارائه شده است که استفاده از رسانه مثبت را ترویج دهد. در حالی که والدین باید تصمیم بگیرند که کودک شان چه چیزی تماشا کند اما استراتژی هایی که در ادامه این مقاله از آکا مطالعه خواهید کرد ممکن است به کاهش تاثیرات منفی استفاده از رسانه در کودکان کمک کند:

خطرات تماشای تلویزیون برای کودکان

استفاده از فضای مجازی و رسانه ها را محدود کنید 

محدودیتی تعیین کنید ( به عنوان مثال 30 دقیقه در روز ) و مطمئن شوید که کودک تان وقت کافی با شما می گذراند و به تنهایی به تماشا و استفاده از رسانه نمی پردازد. بسیار سخت است که در دنیای امروز کودکان را از هر تلویزیون، تبلت، رایانه، تلفن های هوشمند و سیستم های بازی دور نگه داشت بنابراین مراقبت والدین برای تماشای رسانه؛ کلید رشد خلاقیت کودک خردسال است.

خواندن کتاب را به تماشای تلویزیون و موبایل ارجحیت دهید

خواندن کتاب با صدای بلند دامنه لغات آینده آن ها را افزایش می دهد  و احتمال این که خودشان زود مشتاق و خواننده کتاب  شوند بیشتر خواهد شد. مطالعات نشان می دهد هر چه تعداد کلمه های بر کار برده شده برای صحبت با نوزادان و خواندن کتاب برای کودکان بیشتر باشد، دایره واژگانی آن ها در 3 سالگی بیشتر می شود و علاوه بر این، آکادمی اطفال توصیه می کند که دستگاه های دیجیتال معمولا حاوی عناصر بصری پرت کننده حواس هستند که مانع فهم بچه ها می شوند و بنابراین تا حد ممکن آن ها را دور نگهدارید.

ممنوعیت تلویزیون برای کودکان

برنامه ( و اپلیکیشن ها) را با دقت انتخاب کنید 

برنامه های مختلف را با دقت بیشتری انتخاب کنید و در طول نمایش یا بازی با فرزندان خود همراه باشید:اجازه ندهید فرزندتان به تنهایی تلویزیون یا فیلمی ببیند. کودکان باید با تعامل والدین مهارت های زبانی و شناختی خود را پرورش دهند. برنامه ها را قبل از تماشای کودک بررسی کنید و استاندارد های اپلیکیشن ها را برای برنامه های آموزشی در نظر بگیرید.

مراقب تبلیغات باشید 

میان برنامه های آموزشی و آنلاین تبلیغاتی نمایش داده می شود. شما باید کانال هایی را انتخاب کنید که فاقد تبلیغات باشد. برنامه ها، فیلم یا وسایل یادگیری الکترونیکی دستی را مخصوص کودکان تهیه کنید.

کیفیت را بیش از کمیت در نظر بگیرید 

اطمینان حاصل کنید که رسانه مورد نظر فرزند شما از کیفیت بالایی برخوردار است و چیز های خوب را در اولویت قرار دهید.