ساعت انفجار

یک روانپزشک اظهار داشت: ‌تربیت فرزند یکی از وظایف دشوار والدین بوده که این مهم نیازمند فراگیری دانش و مهارت و لازمه آن صبر و بردباری است. دکتر امیر رضا چمنی در گفت‌وگو با ایسنا، گفت: والدین در مسیر پرورش فرزند با مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان مواجه هستند که یکی از مشکلات شایع پرخاشگری کودکان است.

وی درخصوص متفاوت بودن علل پرخاشگری در کودکان گفت: یکی از علل مهم پرخاشگری مربوط به روند رشد طبیعی کودک می‌باشد. به عبارتی؛ در مقطع دوره نوپایی که در سنین 2 تا 3 سالگی است کودک نیاز به استقلال طلبی دارد و امکان دارد بعضی از رفتارهای کودک به صورت لجبازی ظاهر شود.

معمولا در این دوره رفتارهای منفی کودک بیشتر می‌شود و قبل از بله گفتن،‌ نه گفتن را یاد می‌گیرد و اگر این رفتار طبیعی درست مدیریت نشود به پرخاشگری منجر می‌شود.

دکتر چمنی افزود:‌ گاهی پرخاشگری کودک به منظور جلب توجه اوست. در بعضی موارد پرخاشگری به دلیل تقلید و الگوبرداری از همسالان، پدر، مادر و برنامه‌های تلویزیونی بوده و از سوی دیگرعلل پرخاشگری، خستگی،‌ بی‌خوابی و گرسنگی است.

وی، همچنین پرخاشگری در دوره نوجوانی را به دلیل هویت طلبی آنها دانست و افزود: در این دوره نوجوان در جستجوی استقلال فکری و روانی است و نگاهش به زندگی تغییر می‌کند و ممکن است برخلاف میل خانواده رفتارهایی به مانند پوشش لباس، فرم آرایش مو و غیره انجام ‌دهد.

دکتر چمنی پرخاشگری در نوجوانی را در بعضی مواقع ناشی از اختلالات روحی و روانی نوجوانان دانست و گفت:‌ کم توجهی، پرتحرکی، حواس پرتی و لجبازی، انجام رفتارهای پرخطر از علائم این اختلالات است.

گاهی دستورات بسیار سخت و فراتر از سن کودک است. در واقع انتظارات غیرواقع بینانه و دستورات مبهم و در زمان غیر مناسب باعث تشدید لجبازی کودک می‌شود. 

وی، دومین اختلال را اضطراب و افسردگی دانست و گفت: نوجوانان در این حالت بهانه‌گیر، عصبانی و تحریک پذیر هستند. وی با بیان این که سومین اختلال، لجبازی و ناسازگاری کودکان یا اختلال سلوک نامیده می‌شود، افزود: در این اختلال نوجوان به حقوق دیگران تجاوز کرده و با والدین مشاجره شدید دارد که گاه والدین در شکل‌گیری و تثبیت این رفتارها نقش بسزایی دارند.

دکتر چمنی درباره خطاهای والدین به ایسنا گفت: ‌یکی از این خطاها دادن پاداش‌های اتفاقی به رفتار بد کودکان است. این پاداش ممکن است به صورت یک لبخند و یا دادن اسباب‌بازی به کودک برای رفع مشکلات باشد.

وی ادامه داد: دومین خطای والدین باج دان به کودک برای رسیدن به خواسته‌های غیرمنطقی‌اش است و این به خاطر نداشتن حوصله و یا قاطعیت والدین در آرام کردن کودک به وسیله والدین است.

این روانپزشک آخرین خطا را نوع دستور دادن و امر و نهی کردن به کودکان نام برد و افزود: اگر دستورات والدین زیاد باشد احتمال سرپیچی و لجبازی بیشتر است.

یکی از دلایل لجبازی کودک پیام‌های غیرکلامی متضادی است که اطرافیان درباره یک رفتار انجام می‌دهند.
گاهی دستورات بسیار سخت و فراتر از سن کودک است. در واقع انتظارات غیرواقع بینانه باعث تشدید لجبازی کودک می‌شود. همچنین برخی از دستورات مبهم و در زمان غیرمناسب صورت می‌گیرد.

این متخصص اعصاب و روان یادآور شد: یکی از دلایل لجبازی کودک پیام‌های غیرکلامی متضادی است که اطرافیان درباره یک رفتار انجام می‌دهند. مثلا هنگامی که کودک ناسزا می‌گوید، مادر اخم می‌کند، پدر لبخند می‌زند و مادر بزرگ سکوت می‌کند.

این روانپزشک در پایان عامل دیگر را تنبیه‌های غیرموثر والدین دانست و گفت:‌ وقتی کودک احساس می‌کند تهدیدها جدی و عملی نیست به لجبازی ادامه می‌دهد.
منبع: مرکز خدمات مشاوره ای صنعت نفت