اختلالات رفتاری در کودکان (قسمت اول)    

بررسی های مختلف نشان می دهد که بچه ها در سنین بزرگسالی نیز همان خصوصیات دوران کودکی را حفظ می کنند. ما در اینجا برای آشنایی شما خوانندگان عزیز به چند مورد از رایج ترین اختلالات رفتاری اشاره می کنیم ...

جویدن ناخن

این واکنش درهمه ی گروههای سنی دیده می شود ولی بیشتر در سنین کودکی و اوائل بلوغ اتفاق می افتد . بسیاری از کودکان فقط مواقعی که درفشار روحی قرار می گیرند ( مانند عصبانیت ، زمان امتحان یا هنگام مشاهده فیلمهای مهیج ) ناخن خود را می جوند ولی بعضی ها هم بدون دلیل خاصی مرتباً به این کار اقدام می کنند.
ناخن جویدن عکس العملی است که اغلب اوقات با انگشت مکیدن کاملاً تفاوت دارد ؛ زیرا برخلاف انگشت مکیدن یک عادت نیست ، بلکه وسیله ای است که کودک برای پایین آوردن فشاردرونی خود به کار می برد. گاهی هم واکنشی است در مقابل خصومتی که ازجانب افراد محبوبی مانند مادر در طفل برانگیخته شده است.
به رغم اختلاف نظر درعلت بروز این اختلال ، غالب محققان برآنند که درمانهایی از قبیل تلخ کردن و بستن ناخن ، یا تمسخر و تهدید شخص ، چندان مفید نیستند بلکه درمان باید شامل درک مشکلات و کمک به شخصی باشد که ناخن خود را می جود تا بتواند سازش شخصیتی کافی و راه های مناسب تری برای خالی کردن فشار روحی خود پیدا کند.

مکیدن شست

معمولاً شروعِ عادتِ مکیدن شست درکودکان از 3-4 ماهگی است . وقتی کودک کوچک تر است اغلب بلافاصله بعد ازغذا خوردن شست خود را می مکد . بعضی از کودکان به محض آن که پستانک را از دهانشان بیرون بیاورند، شروع به مکیدن شست خود می کنند ولی بعدها قبل از شیر خوردن هم انگشت خود را به دهان می برند و بالاخره در مواقع دیگر روز هم این عمل مشاهده خواهد شد . در سنین بالاتر ( 3- 5/3 سالگی ) بیشتر کودکان  شبها به مکیدن شست خود می پردازند.
بهترین طریقه درمان این عادت آن است که به طورغیرمستقیم کودک  به کارهای دیگری که مورد علاقه اوست وادار شود تا به تدریج این عادت از سر او بیفتد.

شب ادراری

شب ادراری یا تخلیه بی اراده ی ادرار پس از سه – چهار سالگی یکی از شایعترین  نشانه های مشکلات هیجانی بچه ها در دوران کودکی است. این تخلیه ممکن است روزها نیز اتفاق افتد ولی اغلب موارد در شبهاست . تخلیه ادرار معمولاً با خواب هایی که در آنها کودک ، خود را در وضعیت مناسبی برای ادرار کردن می بیند ، همراه است ولی بلافاصله بیدار می شود و رختخواب را خیس می یابد.
شب ادراری ممکن است نتیجه یک دسته از عوامل جسمی یا روانی باشد ؛ ولی عوامل روانی در بچه ها نقش مهمی را به عهده دارند:
1-    اظهار غیرمستقیم  نیاز تشویق ،
2-    کوشش برای نشان دادن احتیاج به کمک و یا توجه پدر و مادر،
3-    تمایل به لذت حاصل از ادرار کردن ،
4-    اظهار خصومت نسبت به والدین ،
5-    بعضی از امراض عصبی ،
6-    اختلال در مثانه و خواب بسیار عمیق،
7-    عدم تکامل بدنی و یا ناپختگی عاطفی،

درمان شب ادراری

یکی از راه های درمان شب ادراری ، درمان با بازتاب های شرطی است ، اما تا چه حد عاقلانه خواهد بود که ما این مشکل را در کودک به زور از بین ببریم . کودک به دلیل دچار بودن به واکنش های شرطی ضعیف تر به شب ادراری مبتلا نمی شود، بلکه برای آن شب ادراری دارد که دچار مشکلات هیجانی است .
در درمان شب ادراری ، اولاً باید سابقه کامل خانوادگی کودک را گرفت، او را مورد معاینه کامل جسمی قرار داد و شخصیت کودک را بررسی کرد. ثانیاً تمام روش های درمانی بایستی در جهت تسکین و از بین بردن مشکلات هیجانی کودک باشد.
بسیاری از کودکان قبل از برقراری رابطه عاطفی با پزشک ، درباره شب ادراری خود صحبت نمی کنند. گاهی ممکن است پس از رفع مشکلات محیطی زندگی کودک ، بدون توسل به روان درمانی ، در علائم مشکل ، پیشرفتی حاصل شده و بیمار بهبود یابد .
در موارد شب ادراری شدید اگر مشکل منازعه ای بین کودک و والدین باشد، دادن دارو، محدود کردن مایعات و دادن پاداش به کودک ، خود جزء این مشکلات می شود . برای مثال مادری که از شب ادراری کودکش ناراحت است ، مسلماً مایعات کمتری به او خواهد داد.
به طور خلاصه می توان گفت که استفاده از این وسایل و روشها فقط زمانی موفقیت آمیز است که رابطه خوبی بین والدین و کودک وجود داشته باشد
منبع:تبیان
ویرایش و تلخیص:آکاایران