آکاایران: مجموعه: دانستنیهای نوزادان

عفونتهای دوران بارداری یکی از دلایل نابینایی نوزادان است

 

پزشک نوزاد باید بینایی او را چک کند. گر پزشک مشکلی در بینایی نوزاد ببیند آن را درمان می کند. اگر مشکل جدی باشد، پزشک شما را به متخصص چشم معرفی می کند. همچنین در صورتی که در خانواده سابقه بیماری چشمی داشته باشید نیز شما را به پزشک معرفی می کند.

بینایی نوزادان:
نوزادی که چند روزی است به دنیا آمده و هر از چندگاهی که چشمانش باز است به اطراف نگاهی می اندازد اما انگار هیچ چیز را نمی تواند تشخیص بدهد و چرخش مردمک هایش نیز کمی عجیب به نظر می رسد. اما زمانی که نور به صورتش برخورد می کند، دست هایش را جلوی صورتش می گیرد و کمی خودش را جمع می کند. مکانیسم بینایی و تشخیص نور نوزادان بسیار جالب است.
بینایی نوزاد در بدو تولد حدود شصت درصد افراد بالغ است و او اشیا را در هاله ای  از سایه خاکستری و سیاه و سفید می بیند. میزان نوری که نوزاد می تواند تشخیص بدهد پنجاه برابر افراد بالغ است یعنی روشنایی باید پنجاه برابر حد معمول باشد تا نوزاد آن را تشخیص بدهد. به همین دلیل است که نوزاد در یک اتاق کاملا روشن به خواب می رود.
نوزادان رنگ ها را به این صورت تشخیص می دهند که ابتدا در هفته اول پس از تولد رنگ های زرد، نارنجی، سبز و قرمز را تشخیص می دهد ولی رنگ آبی و بنفش را به دلیل طول موج کمتر و داشتن رِسِپتور یا پذیرنده کمتر در شبکیه دیر تر تشخیص می دهد. در شش ماهگی دید شیرخوار تقریبا بزرگسال می شود که باید اولین معاینه برای سلامت بینایی انجام شود.
علل نابینایی نوزادان در دوران بارداری:
برخی از اختلالهای چشمی به دوران بارداری مادر مربوط می شود که از دوران جنینی باید پیشگیری آغاز شود.
عفونتهای دوران بارداری، ضربات و تصادفات، مصرف داروهای غیرمجاز، نبود تغذیه کافی و صحیح، کم تحرکی و در نهایت جریانهای خاص روحی روانی مادران به خصوص در سه ماهه اول که هر کدام می تواند عاملی باشد برای بروز نوعی اختلال چشمی و حتی کم بینایی و نابینایی در جنین و نوزاد و به همین جهت، اهمیت توجه به بهداشت جسمی و روانی مادران باردار، بیش از پیش باید مورد توجه قرار گیرد.
کمبود انواع ویتامین B که در چرخه متابولیسم رشد چشم و ضمایم آن در دوران بارداری بسیار مهم است، می تواند عامل مؤثری در بروز اختلالهای چشمی شود. لذا توصیه می شود مادران در دوران بارداری و بعد از بارداری، از میوه ها، سبزی ها، انواع باقلا و غلات بخصوص لوبیاها و غذاهایی که دارای فیبر بیشتری هستند. همچنین سبزیهایی نظیر کرفس، گل کلم، کلم برگ، کاهو و محصولاتی که از گندم و جو ساخته می شوند، بیشتر استفاده کنند.
همچنین آب مروارید مادرزادی، آب سیاه مادرزادی و تولد زودهنگام جنین از عمده ترین علل شایع نابینایی در نوزادان است که می توان با انجام بررسی های به موقع، از نابینایی های ناشی از این بیماری ها جلوگیری کرد.
علائم تشخیص نابینایی نوزاد بعد از بدو تولد:
با توجه به اینکه 80درصد رشد قرینه چشم یا سطح قدامی چشم کودک در بدو تولد انجام شده، در نوزادانی که صورت کوچک ولی چشمها بزرگ و به اندازه است، مشکلی موجود نیست. ولی در نوزادانی که "عنبیه" چشم آنها بسیار کوچک و یا بیش از حد بزرگ است، حرکات ناموزون دارد مثلاً دو چشم به طرف بالا و پایین به صورت ناهماهنگ حرکت می کنند، و یا شفافیت سطوح مختلف چشم به وضوح دیده نمی شود، دارای مشکل است.

 

از همه اینها مهمتر، زمانی است که نوزاد به تحریکات اطراف خود مثل صورت مادر، رنگ نور و یا تکان خوردن یکنواخت اجسام جلوی چشمش پاسخ مناسب نمی دهد، که در این صورت از نابینایی یا کم بینایی رنج می برد. در این شرایط، لازم است آزمایشهایی بخصوص توسط متخصصان از جمله تستVEP که حتی در نوزادان می تواند سلامت چشم و ارتباط آن را با مغز به طور دقیق انجام دهد، صورت گیرد.
والدین از معاینات چشم و بینایی کودک خود نباید غافل شوند و باایجاد شرایط محیطی لازم برای کودک از نظر نور، وجود اشیای رنگی، محرکهای خاص بینایی و نیز ارتباط با این ابزار ادراکی، زمینه را برای آزمایش بینایی چشم کودک فراهم سازند و در صورت وجود اختلال در بینایی و تشخیص زودرس، اقدام به درمان کنند؛ زیرا دانش علم پزشکی در ارتباط با بینایی و بینایی سنجی، امروز قادر است دو ساعت بعد از تولد، نوزاد را معاینه و آخرین یافته ها را در خصوص وضعیت بینایی و چشم نوزاد، اندازه گیری دقیق نماید و در صورت نیاز، درمان لازم انجام شود؛ ضمن اینکه با تشخیص به موقع، از کم بینایی و نابینایی جلوگیری می شود
ضرورت توجه دقیق والدین ( بخصوص مادر) به سلامت ظاهر چشم، حرکات چشم و رفلکسهایی که در چشم دیده می شود، از ابتدای تولد حتی با وجود سلامت ظاهری، والدین باید از شش ماهگی اولین نوبت معاینات بینایی را برای تضمین سلامت چشم و بینایی کودکشان انجام دهند، تا خطری بینایی فرزندشان را تهدید نکند.
در خصوص نوزادی که مرتباً از نور فرار می کند و تمایل دارد خودش را در تاریکی نگه دارد یا چشم خود را زیر پیراهن مادر پنهان می کند و ریزش اشک دارد باید مشکوک به ابتلای به آب سیاه شد؛ در آب مروارید نیز وجود لک سفید در فضای مردمک باید مورد توجه والدین قرار گرفته و در اولین فرصت، نوزاد تحت معاینه توسط چشم پزشک قرار گیرد.

 

 تشخیص نابینایی نوزادان

اکثر نوزادان که نارس به دنیا می آیند و مشکل بینایی دارند بهبود می یابند

 
درمان نابینایی نوزادان:
تزریق دارو، لیزر و جراحی از روش های درمانی است اما با توجه به وضعیت هر نوزاد، روش درمان متفاوت و به طور کلی درمان این بیماران با پیچیدگی همراه است.
٩٠درصد نوزادان که نارس به دنیا می آیند و مشکل بینایی دارند بهبود می یابند ضمن اینکه بیماران هرچه زودتر تشخیص داده شوند، زودتر درمان می شوند و نتیجه درمان بهتر خواهد بود و برعکس هرچه دیرتر این مراجعات صورت گیرد، نتایج بدتر خواهد بود.
سخن پایانی:
والدین عزیزی که نوزادان شما با چنین مشکلاتی مواجهه شدند بدانید که این اتفاق پایان زندگی برای شما و فرزندان عزیز نیست، تا 200 سال پیش تصور می شد که افراد نابینا، قابل آموزش و قادر به زندگی طبیعی فاقد کمک دیگران نیستند. از قرن هجدهم میلادی تلاش هایی برای آموزش این افراد صورت گرفت. نابینایان حس لامسه ی بسیار قوی دارند .
بسیاری از نابینایان علی رغم این معلولیت خود توانسته اند با تلاش و کوشش و حفظ اعتماد به نفس از جمله مشاهیر گردند جان میلتون (1608 -1674) شاعر بزرگ انگلیسی که در چهل سالگی نابینا شد ، در دوران نابینایی منظومه ی مشهور خود تحت عنوان بهشت گمشده را سرود . ادوارد راشتون که در قرن هجدهم می زیست و بر اثر تراخیم نابینا شد ، برای اولین بار موسسه ای خیریه برای نابینایان در لیورپول تاسیس کرد.


و شاید بتوان گفت که هیچ نابینایی به اندازه ی هلن کلر (1880-1968) که کر و لال هم بود، سختی نکشیده است. اما وی به رغم همه ی این مشکلات، به تحصیل پرداخت و به دانشگاه نیز رفت و با وجود ناکامی های فراوان در زندگی شخصی، به چندین زبان آشنایی داشت و چندین کتاب نوشت.


گردآوری: بخش کودکان بیتوته

 

.

منبع : beytoote.com