زیباترین خاطرات همه ی ما

بازی‌های کودکانه شاید زیباترین خاطرات همه ما از دوران کودکی باشد، خاطراتی که با بالارفتن سن اگر جذابیت یادآوری‌شان برای ما بیشتر نشود، کمتر نیز نخواهد شد.

حاصل همه بازی هایی که در آن دوران انجام داده ایم، فقط چند خاطره خوش نخواهد بود که با مرور آنها لبخندی روی لب‌های ما بنشیند یا آنها را در قالب داستان هایی کوتاه برای دیگران تعریف کنیم. شاید مهمترین نتیجه چنین بازی‌هایی تمرین نقش‌هایی باشد که یک فرد باید در دوران بزرگسالی بر عهده بگیرد، نکته مهم دیگر کمکی است که چنین فعالیت هایی می تواند به رشد خلاقیت کودکان داشته باشد، کارکردهایی که اهمیت بسیاری در سمت و سو دادن به زندگی افراد در دوران بزرگسالی دارد.

 

بازیهای بی سروصدا اما بسیار مفید

ضرب‌المثل‌ها

بازی با ضرب‌المثل‌ها یکی از بازی‌های سرگرم‌کننده‌ است. بازی از این قرار بود که بزرگتر خانواده داستان یک ضرب‌المثل را می‌گفت و ما که قبلا آن را شنیده بودیم باید به آن ضرب‌المثل اشاره می‌کردیم یا اگر نشنیده بودیم برای ما بسیار جالب و شنیدنی بود. امروز به خاطر فاصله گرفتن کودکان از فرهنگ مکتوب و استفاده بیش از اندازه از بازی‌های رایانه‌ای و تلویزیون کمتر بهره‌ای از گنجینه ضرب‌المثل‌ها نصیب آنها می‌شود. یکی دیگر از بازی‌های ضرب‌المثلی این است که یک کلمه از یک ضرب‌المثل را به همراه مصداق آن می‌گوییم و از کودک می‌خواهیم که بگوید ضرب‌المثل چیست.اگر دو یا چند کودک در خانه باشند می‌توانند به صورت تئاتر ماجرایی را اجرا کنند که اشاره به موضوع ضرب‌المثل کند و کودک دیگر حدس بزند که آن ضرب‌المثل چیست. کتاب‌های زیادی وجود دارد که به ضرب‌المثل‌ها و کلمات و جملات قصاری که طی زمان به اصطلاحات رایج بدل شده اشاره کرده است، برای بالا بردن سطح معلومات خود و فرزندانتان می‌توانید از این کتاب‌ها استفاده کنید.

 

بازی با کلمات

بازی با کلمات از دیگر بازی‌های مفرحی است که می‌تواند ساعت‌ها تمام خانواده را سرگرم کند. بازی‌های مختلفی از ساده‌ترین تا پیچیده‌ترین‌ها در این دسته از بازی‌ها وجود دارد. بازی معروف اسم، فامیل را شاید همه شما بشناسید، اما متاسفانه خیلی از کودکان امروز با این بازی آموزنده بیگانه‌اند.بازی به این ترتیب است که به تعداد افراد ورق کاغذ و قلم توزیع می‌شود. روی هر برگ کاغذ جدولی کشیده می‌شود با این مضمون:اسم فامیل غذا شهر کشور میوه اشیا رنگ و... می‌توانید موارد دلخواه دیگری را نیز به این فهرست بیفزایید. در زیر این فهرست قرار است کلماتی متناسب نوشته شود مثلا اگر کلمه دور اول بازی الف باشد ردیف به این ترتیب پر می‌شود:

یک نفر که برای اولین بار به قید قرعه انتخاب می‌شود حرفی از الفبا را به زبان می‌آورد و افراد باید به سریع‌ترین شکل ممکن اسامی‌ را در زیر ستون‌های مربوطه یادداشت کنند و کسی که برای اولین بار ردیف خود را تمام کرد اعلام کند: تمام. در این زمان امتیازبندی می‌شود. هر اسم غیرتکراری 10 امتیاز و هر اسم تکراری 5 امتیاز و هر اسم غلط بدون امتیاز است و پس از محاسبه کسی که بیشترین امتیاز را بیاورد برنده است. این بازی به کودکان کمک می‌کند به تکاپو بیفتند تا اطلاعات عمومی ‌خود را قوی‌تر کنند.

 

اسم‌بازی

اسم‌بازی یکی دیگر از بازی‌هایی است که علاوه بر سرگرم کردن کودکان دامنه لغات آنان را وسیع‌تر می‌کند. یکی از این بازی‌ها این است که یک اسم را بگویید و از بازیکن بعدی بخواهید با آخر آن اسم یک اسم دیگر بسازد و این بازی ادامه می‌یابد تا یکی‌یکی بازیکنانی که نتوانسته‌اند اسمی ‌بگویند یا اسم تکراری گفته‌اند از دور خارج شوند. نوع دیگر این بازی ، بازی با متضاد‌ها، مترادف‌ها و هم‌خانواده‌هاست. شما یک کلمه را می‌گویید و از دیگران می‌خواهید که کلمه هم‌معنی، متضاد یا هم‌خانواده آن را بگوید. هر بازیکن طبق توافق می‌تواند وقت محدودی داشته باشد مثلا تا 5 بشمارید و اگر موفق نشد به اصطلاح سوخته است.

 

جمله سازی‌

یکی دیگر از بازی‌ها که به حافظه افراد کمک می‌کند بازی با افزایش کلمات است.بازی به این ترتیب است که نفر اول یک کلمه می‌گوید، نفر دوم کلمه دیگری به آن می‌افزاید، نفر سوم نیز کلمه دیگری می‌افزاید به شکلی که ترکیب معناداری پدید آید و اگر کسی نتواند این کار را بکند یا کلمات را فراموش کند باخته است.

مثلا:

اسب

اسب سیاه

اسب سیاه دم کوتاه

اسب سیاه دم کوتاه رو دیدم

اسب سیاه دم کوتاه رو دیدم و پشتش

اسب سیاه دم کوتاه رو دیدم پشتش پریدم و....

اگر کمی ‌ابتکار به خرج بدهید بازی‌های بسیاری از این دست می‌توانید بسازید که هم آموزنده باشد هم به افزایش توانایی‌های کودکان کمک کند.

بازیهای نمایشی، بازیهایی است که به کودک برای درک احساس متقابل و اصلاح رفتار به صورت غیرمستقیم با تاثیرگذاری بر ناخودآگاه کمک می‌کند

با بازیهای نمایشی به کودکتان شخصیت دهید

بازیهای نمایشی، بازیهایی است که به کودک برای درک احساس متقابل و اصلاح رفتار به صورت غیرمستقیم با تاثیرگذاری بر ناخودآگاه کمک می‌کند.بازیهایی که در ادامه معرفی می‌شود، اهمیت ویژه‌ای در شکل‌گیری ساختار شخصیت کودکان دارد و انجامشان به والدین توصیه می‌شود.

 

نقش معکوس

دو صندلی را با فاصله دو متری روبه روی هم قرار می دهیم و از کودک می خواهیم روی صندلی اول نقش خودش را بازی کند و روی صندلی دوم نقش دوستش را که از او دلخور است (نقش مقابل می تواند پدر، مربی یا معلم، برادر و یا دیگران باشد)

 

حس گرفتن

از کودک یا کودکان می خواهیم حدود یک دقیقه حسی را که از آن ها می خواهیم اجرا کنند مثل حس خوشحالی، ناراحتی، تعجب، ترس، خجالت و ... سپس از کودک می خواهیم در رابطه با علت حسش توضیح دهد (چرا می ترسی؟ چرا خوشحالی؟)

 

بازی با ماسک

کودکان با استفاده از ماسک راحت تر احساسات و هیجانات نهفته خود را بروز می دهند؛ به عنوان مثال یک کودک خجالتی با استفاده از ماسکی که سمبل شجاعت است، راحت تر نقش یک فرد شجاع را بازی می کند و با کاهش ترس و اضطراب، خجالتش نیز رفع می شود. 

 

بازی گفتگو با خود مقابل آینه

از کودک می خواهیم در مقابل آینه قرار بگیرد و در رابطه با یک موضوع با خودش حرف بزند، مثلا در رابطه با این که چرا دعوا کار بدی است و یا این که در رابطه با یک اشتباهی که کرده است، خودش را راهنمایی کند.

 

اجرای نقش مسئولان

در این بازی از کودک می خواهیم فرض کند که شهردار است و برنامه های خود را توضیح دهد. انجام این بازی در افزایش اعتماد به نفس کودک موثر است.

 

پانتومیم

زمانی که کودک حرف نزند، به تمرکز بیشتری برای مفهوم سازی نقشش از طریق حرکات بدنی نیاز دارد. این روش علاوه بر افزایش دقت و تمرکز، باعث یادگیری و آموختن زبان بدن می شود؛ حرکاتی که بدون استفاده از کلام، مفهوم را می رساند.

 

بازی نقش به وسیله عروسک های خیمه شب بازی

در این بازی کودک بدون آن که دیده شود، توسط عروسکی که در دستش کرده، به ایفای نقش می پردازد، کودکان مضطرب با این روش بهتر ارتباط برقرار می کنند.

 

بازی های خیالی گروهی

از کودکان می خواهیم چشمان خود را ببندند و فرض کنند در کره ماه قرار دارند و باید اتفاقاتی را که آن جا رخ می دهد گزارش کنند، کودکان بدون دیدن یکدیگر با هم ارتباط کلامی برقرار می کنند و این مهارتی است که تاکنون تجربه نکرده اند.

 

فراوری: نسرین صفری

بخش خانواده ایرانی تبیان

منابع: حمایت/خراسان/چاردیواری