بیش فعالی در کودکان پیش دبستانی


طبیعی است که کودکان پیش دبستانی فعال، بی توجه، تکانشی و حواس پرت باشند اما کودکانی که مبتلا به بیش فعالی تشخیص داده می شوند سطح فعالیت آنها از این فعالیت طبیعی بسیار بالاتر است....

طبیعی است که کودکان پیش دبستانی فعال، بی توجه، تکانشی و حواس پرت باشند اما کودکانی که مبتلا به بیش فعالی تشخیص داده می شوند سطح فعالیت آنها از این فعالیت طبیعی بسیار بالاتر است. برخی وضعیتها و نیز برخی غذاها می توانند وضعیت این کودکان را تشدید کنند. یافتن ابزار یادگیری مناسب به این کودکان کمک خواهد کرد در خانه و نیز در مدرسه کارها و تکالیف را به نحو بهتری انجام دهند.

بر اساس ویراست چهارم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، والدین یا معلمان باید شش مورد از نه مورد رفتار مشکل ساز را در کودک تایید کنند تا تشخیص بیش فعالی در یک کودک داده شود. ضمنا این نشانه ها باید استمرار داشته باشد و قبل از 7 سالگی بروز کرده باشد ضمن اینکه دفعات و فراوانی این رفتارها بیش از دفعات و فراوانی آن در کودکان همسن فرزند شما باشد.

 این نشانه ها عبارتند از:

* ور رفتن با دستها یا تکان دادن بی وقفه پاها و به خود پیچیدن روی صندلی

* بلند شدن از روی صندلی در کلاس و یا سایر اماکن در حالیکه نباید این کار را کرد

* این طرف و آن طرف دویدن و بالا و پایین پریدن بیش از اندازه در موقعیتهایی که نباید این کار را انجام داد

* پر سر و صدا بازی کردن

* یک جا نشستن و طوری عمل کردن که گویی موتور به کودک وصل کرده اند

* پر حرفی

* نسنجیده وسط سوال، جواب دادن

* صبر نکردن و رعایت نکردن نوبت

* توی حرف دیگران پریدن و مجال ندادن به دیگران (مثلا در گفتگو یا در بازی)

اگر کودک شما از میان این نه علامت شش مورد را از خود بروز می دهد و البته این علایم قبل از هفت سالگی در وی ظهور یافته و ضمنا این نشانه ها در دو یا چند موقعیت بروز یافته و به دلیل بروز این علایم کارایی اجتماعی ، تحصیلی و .. وی مختل شده لازم است که با یک متخصص مشورت نموده و ضمنا این توصیه ها را هم مورد توجه قرار دهید:

واقع گرایانه نیست که انتظار داشته باشیم کودک پیش دبستانی برای مدت طولانی آرام بنشیند تا چه رسد به کودکان بیش فعال که چنین چیزی برای شان تقریبا غیر ممکن است

فعالیتهای دستی و عملی

هنگامی که با کودکان پیش دبستانی بیش فعال کار می کنید مطمئن شوید که به او فرصت کافی حرکت و جنبیدن داده اید. واقع گرایانه نیست که انتظار داشته باشیم کودک پیش دبستانی برای مدت طولانی آرام بنشیند تا چه رسد به کودکان بیش فعال که چنین چیزی برای شان تقریبا غیر ممکن است.

می توانید برای این کودکان فعالیتهای عملی بسیاری را فراهم کنید. مثلا فعالیتهای هنری که به او اجازه می دهد از خلاقیت و فعالیتهایش استفاده کند، سبب تمرکز بیشتر و بهتر آنها خواهد شد.

کودکان بیش فعال، در زمانهایی که بیرون از خانه هستند کامیابی و پیشرفت بیشتری خواهند داشت

فعالیتهای تفریحی بیرون از خانه

این گونه از کودکان در زمانهایی که بیرون از خانه هستند کامیابی و پیشرفت بیشتری خواهند داشت. بنابراین برنامه کاملی برای کوهنوردی، دویدن و پریدن و جست و خیز آنها در طبیعت و پارک تدارک ببیند. کمک کنید که این کودکان از طریق انجام بازی های گروهی در محیطی تحت کنترل و نظارت شما با دیگر کودکان تعامل داشته باشد.

در مواردی که کودک بیش فعال کاری را به طرز خطرناکی انجام می دهد و یا واکنش نامناسبی نسبت به همسالان از خود بروز می دهد با او درباره فعالیتش صحبت کنید.

کمک کنید که او مسئولیت انتخابهای خطرناکش در طی بازی را بپذیرد و او را در یافتن راههای امن تر برای بازی کردن یاری کنید.

پرهیز از ناامیدی

گاهی اوقات رفتارهای کودکان بیش فعال به علت بروز نا امیدی و یاس و استیصال والدین شان بدتر و وخیم تر می گردد. وقتی کودک رفتار ناشایستی بروز می دهد و یا انتخاب خوبی ندارد با ملایمت و نرمی برایش توضیح دهید که چه کار بدی انجام داده است. به او کمک کنید روش واکنش نشان دادن بهتری را برای آینده پیدا کند. اگر کودک همچنان ناآرام است و به نکات شما توجهی ندارد او را از موقعیتی که سبب بروز ناراحتی او شده است خارج کنید. هنگامی که آمادگی شنیدن پیدا کرد و آرام گرفت مجددا به مرور رفتار ناشایست او و معرفی روشی جایگزین بپردازید.

رژیم غذایی

بعضی غذاها می توانند میزان بیش فعالی را در برخی کودکان افزایش دهند. واکنش برخی کودکان به اقلامی از غذاها بسیار ضعیف است که این برای محدود کردن این غذاها توسط والدین می تواند بسیار موثر و مفید واقع شود.

مقدار زیاد شکر، غذاهای فرآوری شده و یا غذاهایی با افزودنی های زیاد میتوانند سبب بروز تغییر رفتار شوند. اگر تصور می کنید میزان فعالیت فرزند شما به دلیل برخی مواد غذایی موجود در برنامه غذایی اش است به تدریج عادات غذایی فرزندتان را به دیگر مواد سالم و طبیعی تر برگردانید.

حبوبات و نان تهیه شده از آرد سفید، مواد لبنیاتی میوه های تازه و .. می تواند ضمن تامین سلامت  او، تغذیه مناسبی نیز برای او به شمار آید.

بعضی غذاها می توانند میزان بیش فعالی را در برخی کودکان افزایش دهند. واکنش برخی کودکان به اقلامی از غذاها بسیار ضعیف است که این برای محدود کردن این غذاها توسط والدین می تواند بسیار موثر و مفید واقع شود

اقدامات پزشکی

قبل از انکه نقشه درمان کودکتان را مشخص کنید لازم است توسط یک پزشک و در صورت امکان رفتاردرمانگر مورد ارزیابی دقیق قرار گیرید. معمولا کودکان پیش دبستانی بیش فعال به وسیله نسخه ها و دستورالعمل های دارویی تنها درمان نمیشوند بلکه در کنار دارودرمانی، رفتار درمانی و تعدیل و اصلاح رفتارهای نادرست، برای کودکان مبتلا به بیش فعالی نیز می تواند بسیار موثر باشد.

** و نکته اخر اینکه این اختلال، اختلال ناهمگنی است که عمدتا با بزرگتر شدن کودک بهبود می یابد اما در بسیاری از موارد هم دیده شده که این اختلال از اوایل کودکی شروع می شود، بسیاری از کارکردهای کودک را تحت تاثیر قرار می دهد و گاهی اوقات تا نوجوانی و بزرگسالی ادامه می یابد.

فراوری : مریم عطاریان

بخش خانواده ایرانی تبیان


منبع : tebyan.net