آکاایران: جیغ!

به نظر می رسد که جیغ کشیدن و حتی نق زدن، پدیده ای طبیعی برای اعتراض کردن کودکان زیر دو سال به همراه ادای چند کلمه نامفهوم باشد، اما در سنین بعدی، شبیه گریستن و شکایت کردن باشد که اگر نگوئیم ماه ها بلکه سال ها  طول کشیده تا صدای جیغ کشیدن به حد گریستن و شکایت کردن رسیده است.

بخش خانواده ایرانی تبیان

آکاایران: جیغ!

«دانیل آرونزون»، متخصص اطفال به مقایسه بازی با جیغ کشیدن پرداخته و می گوید که «اگر به بازی کودکی با پازل های مکعبی اش دقت کرده باشید، مشاهده می کنید چگونه او یاد می گیرد اگر مکعب اصلی را بچرخاند شکل یک حیوان درست می شود، جیغ زدن نیز شباهت زیادی به این کار دارد. کودک شما به واکنش های شما درباره صداهایی که از خود درمی آورد، دقت می کند و متوجه می شود کدام یک از آن ها بیشترین اثر را بر شما می گذارد. به عبارت دیگر، جای تعجب نیست که ناله های فرزند شما را که دارای  شیوه خاصی است همیشه در گوش و یا زیر پوست شما احساس می کنید».

بیشترین فراوانی مربوط به جیغ کشیدن مربوط به دوران کودکی اول با شیرخوارگی است و دلیل اصلی آن عدم تکامل مهارت های زبانی و عدم بهره برداری از زبان به  منظور بیان خواسته ها می باشد و یا دردهای مختلف جسمانی، گرسنگی، خیس کردن، نیاز به خواب و یا حتی بی توجهی مادر می تواند دلیل اصلی توسل به جیغ زدن باشد. فراهم کردن نیازهای کودک طبق تشخیص مادر و بر طرف کردن عوامل ناراحتی او تا حد زیادی مانع جیغ زدن در این سنین می شود.

می دانیم که عصبانی نشدن در هنگام مواجهه با جیغ کودک کار آسانی نیست ولی نشان دادن عکس العمل شدید از سوی بزرگسالان ممکن است کودک را برای ادامه داد و فریاد به مدت طولانی تر و با صدای بلندتر تشویق کند، زیرا معمولاً کودک متوجه می شود این کار بهترین روش برای جلب نظر شما به خودش است و حتی گاهی اوقات کودکان ۲ تا ۳ ساله در انجام این کار اصرار  می ورزند. بنابراین بهتر است به جای خسته شدن، سعی در شناسایی علل واقعی این رفتار داشت.

برخی علل

بیشترین فراوانی مربوط به جیغ کشیدن مربوط به دوران کودکی اول با شیرخوارگی است و دلیل اصلی آن عدم تکامل مهارت های زبانی و عدم بهره برداری از زبان به  منظور بیان خواسته ها می باشد و یا دردهای مختلف جسمانی، گرسنگی، خیس کردن، نیاز به خواب و یا حتی بی توجهی مادر می تواند دلیل اصلی توسل به جیغ زدن باشد. فراهم کردن نیازهای کودک طبق تشخیص مادر و بر طرف کردن عوامل ناراحتی او تا حد زیادی مانع جیغ زدن در این سنین می شود.

1- احساس عجز: در مواقعی که فرزند شما در بیان بعضی از کلمات دچار عجز و ناتوانی می شود، ذهن مستعد او را برای بیان آن ها آماده کنید. پاتر محقق تعلیم و تربیت می گوید: «کودک وقتی که نمی تواند کلماتی را برای بیان آن چه می خواهد پیدا کند، ممکن است عصبانی شود.»

3- حسادت: ممکن است کودک شما وقتی با شما با تلفن صحبت می کند، شروع به جیغ زدن کند، چون احساس می کند دیگر به او توجهی ندارید.

4- مشکلات جسمی: گاهی اوقات با وجود این که شما سوار یک اسب آهنی است که تکان می خورد، مدام فریاد می کشد، در این مواقع دادن تنقلات یا یک چرت خوابیدن از همه چیز برای او بهتر است.

چند راه کار مناسب

1- به او اعتنا نکنید آرونزون می گوید: «کودک ۲ و ۳ ساله شما بیشترین جلب توجه را از شما می خواهد، یعنی بیشترین توجهی که دیگر نظیر آن در دنیا وجود نداشته باشد. اما شما هم چنان شام خود را آماده کنید  یا از تا کردن لباس ها دست نکشید به کار خود ادامه دهید و بگذارید ماجرا خود به خود تمام شود». البته این راه کار در همه جا نباید به شدت تعقیب شود زیرا بستگی به موقعیت دارد که معمولاً تشخیص آن با مادر است در واقع اگر نیازهای اساسی کودک مطرح نبوده و محیط هم مخاطره آمیز نباشد، جیغ زدن صرفاً برای جلب توجه است که می توان در مواردی به آن توجه نکرد، زیرا باید کود را از ابتدا به گونه ای عادت دارد که دقایقی به حال خود باشد.

2- چشم در چشم او بیاندازید. هنگام جیغ کشیدن بچه به طوری که صورت شما درست مقابل صورت فرزندتان قرار می گیرد، به او چیزهای شبیه این بگوئید: «وقتی که تو جیغ می زنی منظورت را نمی فهمم. آیا می توانی بگویی چه می خواهی» یا اگر نمی تواند کاملاً منظور خود را بیان کند، خودتان حدس بزنید که او چه می خواهد، مثلاً «آیا تو چیپس می خواهی؟» می بینید که او سر تکان می دهد. ممکن است چیزهایی را که شما نمی توانید یا نمی خواهید به او بدهید را تقاضا نماید، هیچ لزومی ندارد که تسلیم شوید، ولی سعی کنید پیشنهاد چیز دیگری مثل «شیرینی را بعد از شام می توانی بخوری»، «ولی من یک خوراکی خیلی خوب برایت دارد را به او بدهید».

3- به شکل های مختلف او را سرگرم کنید: مثلاً کتابی را که قبلاً نخوانده را برایش انتخاب کنید یا اگر وقت اضافی دارید با او بازی کنید.

4- پس از جیغ زدن به سرعت خواسته های او را برطرف نکنید؛ اگر همیشه پس از جیغ زدن خواسته کودک را برطرف کنید، کودک یاد می گیرد که از جیغ برای زودتر رسیدن به خواسته خود استفاده کند و از این پس بدون درگیری به سرعت به نتیجه دلخواه خود برسد چون شما از صدای آن خوشتان نمی آید البته به یاد داشته باشید که تنها پس از سنین کودکی اول می توان از این راه کار استفاده کرد زیرا در سنین شیرخوارگی کودکان بیش از هر چیز تابع خواسته های زیستی خود هستند.

 5- تغییر و تبدیل موقعیت: اگر خواسته کودک رفتاری است که می دانیم برای او ایجاد ضر می کند، می توانیم با وسیله و رفتاری دیگر او را سرگرم کرده و حواس او را به جای دیگر متمرکز کنیم. بچه ها خیلی زود موقعیت قبلی را فراموش می کنند. پس بدون درگیری او را از جیغ زدن بازداشته ایم.

بنابراین رفتار جیغ کشیدن پدیده ی رایج دوران کودکی است، دلایل این رفتار به خصوص در کودکان زیر دو سال مربوط به عدم تکامل مهارت های زبانی و یا نیازهای مختلف و جلب توجه می باشد عدم برخورد شدید با این رفتار و عدم پاسخ گویی سریع در هنگام جیغ کشیدن می تواند از ادامه این رفتار جلوگیری کند آنچه مهم است این که والدین با صبر و تحمل  مترصد یافتن علل این رفتار بر آیند و با مرتفع کردن علت از بروز و ارائه آن ممانعت به عمل آورند.

.

منبع :