آکاایران: عوامل بسیاری بر افزایش قد کودک تاثیر دارد. با ما همراه شوید تا با این عوامل بیشتر آشنا شوید…

با نگاهی گذرا به سایت های اینترنتی، مجلات، روزنامه ها، و تلویزیون های ماهواره ای می توان با تبلیغات گسترده در زمینه افزایش قد مواجه شد اما این تبلیغات چقدر با واقعیت مطابقت دارد؟

اگر بپذیریم که افزایش قد جزئی از فرآیند رشد است ناگزیریم به عواملی که بر رشد مطلوب قد تاثیر می گذارد اشاره کنیم. این عوامل از ژنتیک گرفته تا هورمون ها و تغذیه مناسب هر کدام اثرات بارزی بر این فرآیند دارند.

آیا شروع رشد با تولد آغاز می شود؟

در واقع چنین نیست و شروع رشد از دوران جنینی آغاز می شود. پس باید برای رسیدن به قد بلند تر، از دوران بارداری مراقبت از رشد کودک را آغاز کنیم.

در دوران بارداری تغذیه مادر تاثیر زیادی بر قد کودک متولد شده دارد. به طوری که مشخص شده است مصرف ناکافی ریزمغذی ها در کنار نوشیدن مشروبات الکلی و استعمال دخانیات در دوران بارداری به رشد ناکافی و کم وزنی کودک درهنگام تولد منجر می شود.

مصرف غذاها در حد متعادل و مناسب از تمام  گروه های غذایی برای دست یابی به رشد قدی مناسب از اهمیت به سزایی برخودار است؛ اما سئوال اساسی این است که آیا با تغذیه مناسب می توان به وراثت ژنتیک  که از عوامل اساسی تعیین کننده طول قد است غلبه کرد؟

پیش از پاسخ به این سئوال باید مشخص کرد که میزان مورد انتظار برای قد هر فرد چیست؟

قد متوسط برای پسران شامل میانگین قد پدر و مادر به علاوه ۵/۶ و برای دختران میانگین قد پدر و مادر منهای ۵/۶ است. آیا می توان با توجه به تغذیه این قد را افزایش داد؟ پاسخ به این سئوال را باید از متخصصان ژنتیک پرسید. اما به طور مختصر می توان گفت برای رشد هر فرد یک دامنه یا محدوده وجود دارد به عبارتی مرزهای بالایی و پایینی برای قد هر فرد وجود دارد که از پیش برای هر فرد تعیین شده است.
ما با تغذیه مناسب می توانیم از مرز حداقل فاصله گرفته و خود را به حداکثر نزدیک کنیم اما نمی توانیم از مرز بالایی تجاوز کنیم. بگذارید با مثالی مساله را ساده تر کنیم. فرض کنید شما قصد ساختن بنایی را دارید اولین اقدام شما گرفتن مجوز ساخت است. این مجوز به شما اجازه خواهد داد که چند طبقه و تا کجا بسازید. این مجوز ساخت مشابه آن چه است که نقشه ژنی شما برای اینکه قد ما تا کجا پیش برود دراختیارتان قرار می دهد. اقدام بعدی پس از گرفتن مجوز تهیه مصالح و گذاشتن مناسب آنها کنار هم است تا هم از استحکام لازم برخوردار باشد و هم زمینه ادامه کار را فراهم کند. فرض کنید شما ساختمانی ۵ طبقه قرار است بسازید، پس فوندانسیون این ساختمان را برای ۵ طبقه آماده می کنید. حالا ممکن است در هر طبقه سقف ها را ۵۰/۲ تا ۸۰/۲ در نظر گیرید.
این تفاوت به طور معمول تفاوتی است که در نگاه معمول بین دو ساختمان ۵ طبقه قابل مشاهده است. این همان اتفاقی است که در محدوده رشد قد ممکن است رخ دهد. یعنی یک فرد به مرز پایینی و فرد دیگر به مرز بالایی دست یابد.
عوامل تغذیه ای به ما کمک می کند که به مرز بالایی برسیم. اما باید توجه داشت که برای حرکت از مرز پایینی به مرز بالایی محدودیت زمانی وجود دارد که نقطه شروع آن از ابتدای بارداری است که نتیجه آن قد و وزن مطلوب در هنگام تولد خواهد بود و نقطه پایانی آن همزمان با بسته شدن صفحات رشد خواهد بود. در مرحله بلوغ با جهش قدی مواجه هستیم و پس از بلوغ به طور معمول افزایش رشد قدی در حدود ۶ تا ۷ سانتی متر خواهد بود.

عوامل تغذیه ای رشد از تامین درشت مغذی ها مانند مواد قندی، چربی ها و پروتئین ها که انرژی لازم برای سوخت و ساز بدن را تامین می کنند تا عوامل ساختمانی و ریزمغذی ها مانند انواع ویتامین ها و مواد معدنی مانند کلسیم،  رویو منیزیم همگی عوامل تعیین کننده بر میزان قد است. آنچه که امروزه تبلیغات روی آن متمرکز است قرص های افزایش قد است که چیزی جز مجموعه ای از ویتامین ها و مواد معدنی نیست که به قیمت های چند برابر فروخته می شود. در صورتی که اگر واقعا به آنها نیاز باشد سال هاست که با قیمت بسیار ارزان در داروخانه ها تحت عنوان قرص های مولتی ویتامین مینرال موجود است و نیازی به خرید آنان از طریق تلفن در مکان های نامشخص نیست. بسیاری از این مواد از طریق مصرف متعادل و مناسب مواد غذایی قابل دسترس است.

مهم تشخیص کمبودها و رفع آن از طریق مصرف مواد غذایی یا مکمل های غذایی است. مشابه آنچه که در ژاپن اتفاق افتاد و افزایش قد جوانان ژاپنی از سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ با افزایش مقدار کلسیم دریافتی رخ داد و یا آنچه که در بعضی نقاط کشورمان در مطالعات اخیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت مشخص شد و آن کمبود روی بود.
اگر چه غلات تامین کننده انرژی، قسمتی از پروتئین ها و برخی ویتامین ها و مواد معدنی ضروری است اما مشخص شده مصرف نان هایی که آرد آنها به خوبی تخمیر نشده، به دلیل داشتن ماده ای به نام فیتات در پوسته غلاتمانع از جذب مواد معدنی به خصوص روی و کوتاهی قد می شود.
سبزی ها و میوه ها، انواع ویتامین ها و مواد معدنی به خصوص پیش سازهای ویتامین A را در رژیم غذایی تامین می کنند.
کمبود متوسط تا شدید ویتامین A مانع رشد مطلوب کودکان می شود. منابع سرشار از ویتامین A عبارت اند از اسفناج، زردآلو، طالبیو… دریافت کافی کلسیم به ویژه در دوره رشد طولی استخوان ها بسیار حایز اهمیت است.
بنابراین تغذیه با شیر، ماست، پنیر و انواع کلم را باید به نوجوانان پیش از رسیدن به سن بلوغ توصیه کرد. همینطور استفاده از نور خورشید و دریافت ویتامین D از منابع غذایی مانند تخم مرغ، خامه، شیر و کره مدنظر قرار گیرد.

باید توجه داشت که برای داشتن وضعیت مناسب هورمونی یکی از عوامل مهم وزن مناسب است زیرا وزن اضافی، بلوغ زودرس را به دنبال خواهد داشت و رشد قدی را محدود خواهد کرد. برای رسیدن به قد مطلوب، باید وزن کودکان را در محدوده طبیعی حفظ کرد.

از طرفی ترشح هورمون رشد که تاثیر مهمی در رشد مطلوب دارد، کاملا تحت تاثیر تغذیه فرد است و با مصرف زیاد مواد قندی و گلوکز کاهشو با مصرف غذای غنی از پروتئین افزایش می یابد.
در انتها لازم است متذکر شد که برای رشد قدی بهتر است با متخصص مشورت صورت گیرد و گول تبلیغات رانخورد و حواسمان باشد که تغذیه صحیح، خواب مناسب، فعالیت فیزیکی، وحفظ وزن مناسب در محدوده طبیعی در رسیدن به حداکثر رشد قدی بسیار موثر است.

گردآوری: گروه ۷ گنج

www.7ganj.ir

منبع: هفته نامه سلامت
.

منبع : 7ganj.org