آکاایران: هر آنچه لازم است درباره آسم کودکان بدانید


ضروری است که شما با همکاری متخصص، جهت پیشگیری و درمان حملات آسمی تلاش کنید. با داروهای مناسب، آموزش مناسب، و برنامه مناسب برای اقدام در زمان حملات آسمی و با پیگیری ها و آزمایش های مداوم پزشکی، اکثرِ کودکان مبتلا به آسم می توانند زندگی طبیعی دارا باشند.

در هنگام یک حمله حاد آسمی چه اتفاقی می افتد؟

اگر کودک شما یک حمله حاد آسمی داشته باشد، بافت مجاری تنفسی اش ملتهب تر شده و مخاط بیشتری تولید خواهد کرد. سپس عضله های مجاری تنفسی منقبض شده و این لوله ها تنگ می شوند. ممکن است تند تند نفس بکشد، سرفه کند یا خس خس نماید، زیرا نفس او از مجاریِ تنگ شده عبور می کنند. همچنین ممکن است مشاهده نمایید که سوراخ های بینی او باز می شوند یا پوستِ روی دنده های او با هر نفس به داخل کشیده می شوند.
حملاتِ آسمی اگر درمان نشوند یا مراقبت پزشکی آن ها به تأخیر بیفتد، می توانند کشنده باشند. همین که نشانه هایِ حمله را مشاهده کردید، فوراً دارویِ آرامبخش فوری را که توسط پزشک تجویز شده است، به او بدهید (اگر داروهای اورژانسی را در اختیار ندارید، فوراً با اورژانس تماس گرفته یا کودک را به نزدیک ترین اورژانس برسانید).
هنگامی که دارو توانست مسیر تنفسی کودک را باز کند، نشانه های حمله به تدریج فروکش خواهند کرد. اگر نشانه ها ادامه پیدا کردند یا وخیم تر شدند، با اورژانس تماس بگیرید یا کودک را فوراً به اورژانس برسانید.

آلرژی ها چه ارتباطی با آسم دارند؟

برخی از کودکان مبتلا به آسم در صورتی که در معرضِ عوامل آلرژی زا (از قبیل بندپایان خانگی، سوسک ها، قارچ، گرده ها یا بقایای بدن حیوانات) قرار بگیرند، ممکن است دچارِ حمله آسمی یا تشدید نشانه های آن شوند. این مشکل به نام «آسم آلرژیک» شناخته می شود. آلرژی های فصلی به گرده های موجود در فضای بیرون (که تب بهاره نیز نامیده می شوند)، معمولاً پیش از آنکه کودک به ۴ یا ۵ سالگی برسد مشکلی ایجاد نمی کنند، زیرا ایجادِ حساسیت در کودک نسبت به این گرده ها معمولاً مدتِ زیادی طول می کشد، اما آلرژی نسبت به بندپایان خانگی، قارچ ها و یا بقایای بدن حیوانات ممکن است زود تر ظاهر شوند.
حدوداً ۷۵ تا ۸۰% از کودکانِ مبتلا به آسم، آلرژی های جدی دارند. اگر کودک شما به آسم مبتلاست و می دانید یا حدس می زنید که آلرژی نیز دارد، بهتر است او را برای ارزیابی و درمان (جهت جلوگیری از بروز حمله های آسمی) به نزد متخصص آلرژی ببرید.

آیا عوامل دیگری نیز وجود دارند که موجب شروع حمله های آسمی شوند؟

بله. سایر محرک ها عبارتند از: هوای سرد، عفونت های ویروسی (مانند سرماخوردگی معمولی)، دودِ دخانیات و سایر آلاینده های هوا. در واقع اگر کودکِ شما پس از بازی غالباً به سرفه و خس خس دچار می شود، ممکن است به بیماری ای دچار شده باشد که «آسم ناشی از فعالیت بدنی» نامیده می شود.

بیماری آسم چقدر در کودکان شایع است؟

آسم شایع ترین بیماری مزمن و حادِ دوران کودکی و سومین عامل بستری شدن در بیمارستان است. ۵۰ تا ۸۰ درصد از کودکان مبتلا به آسم، پیش از آنکه به سن ۵ سالگی برسند، نشانه های آسم را از خود بروز می دهند.

چگونه می توانم بفهمم که کودکم به آسم مبتلاست؟

گاهی اوقات تشخیص اینکه کودک علائم آسم یا نشانه هایِ سرماخوردگی را بروز می دهد یا به سایر بیماری های تنفسی مبتلاست، دشوار است. پزشک کودکتان را معاینه کرده و تاریخچه بیماری او (شامل تاریخچه بهداشتی خانواده) را به دقت بررسی می کند تا بتواند بیماری را تشخیص دهد.
اگر کودکِ شما مرتب سرفه می کند و آلرژی یا اگزما دارد و در خانواده شما نیز سابقه آسم و آلرژی یا اگزما وجود دارد (خصوصاً اگر شما و همسرتان هر دو این سابقه را دارید)، احتمال زیادی می رود که کودک شما آسم داشته باشد. نشانه های این بیماری معمولاً در شب ها وخیم تر می شود.

چگونه آسم را درمان می کنید؟

اگر کودک شما آسم دارد، باید با همکاریِ پزشک او برنامه ای جهت پیشگیری و رسیدگی به حملاتِ آسمی تدارک ببینید. ابتدا باید بفهمید که چه چیزی موجبِ بروز حمله های آسمی می شود و سپس باید تمامِ تلاش خود را برای جلوگیری از تماس با این محرک ها به کار ببرید. مثلاً برخی کودکان تنها زمانی که به سرماخوردگی مبتلا می شوند دچار حمله می گردند، در حالی که بقیه پس از تماس با یک عامل آلرژی زا یا محرک (مانند دود سیگار) به حمله آسمی دچار می شوند.

متوقف کردن یک حمله آسمی

پزشک شما احتمالاً یک یا چند دارو برای کودکتان تجویز خواهد کرد. داروهایی که تحت عنوان آرام بخش فوری شناخته می شوند، برای متوقف کردن حمله آسمی به کار می روند. داروهایی که به سرعت عمل می کنند، انقباض مجاری تنفسی را متوقف کرده و تنفس را آسان تر می سازند. مقدار آرام بخش های فوری با استفاده از یک اسپری مه پاش یا استنشاق کننده با دوز اندازه گیری شده (MDI) تنظیم می شود.
مه پاش یک دستگاه برقی یا باتری دار است که داروی مایع را به حالتی مانندِ مه تبدیل می کند که کودک می توان آن را از طریق ماسک استنشاق کرده و به داخل ریه هایش بفرستد. درمان های مبتنی بر تنفس مه پاش، معمولاً حدود ۱۰ دقیقه طول می کشند.
دستگاه MDI، یک آئروسل کوچک است که به درون یک لوله بلند به نام محفظه نگهدارنده یا فاصله انداز وارد می شود، که یک ماسک یا دهنی به انتهای آن وصل شده است. دارو به داخل محفظه نگه دارنده اسپری می شود، و سپس هنگامی که کودک از طریق ماسک نفس می کشد، این دارو را استنشاق می کند. این نوع درمان تنفسی را می توان ظرف یک دقیقه انجام داد.
انتخاب مه پاش یا MDI عمدتاً به این وابسته است که استفاده از کدام دستگاه برای شما و کودکتان راحت تر باشد. در کل، هردوی آن ها کارآیی یکسانی در رساندن دارو به ریه ها (جهت توقف حمله آسمی) دارند.

پیشگیری از حمله آسمی

  • داروهایی که به نام کنترل کننده شناخته می شوند، برای پیشگیری از بروز حمله آسمی استفاده می شوند. این دارو ها شامل استروئیدهای استنشاقی می باشند که می توانند به کاهش التهاب و تورم و جلوگیری از خس خس کردن، کمک نمایند. شما داروی استروئید استنشاقی را هر روز با استفاده از MDI یا مه پاش (بسته به نوع استروئیدی که توسط دکتر تجویز شده است) به کودک خود می دهید.
  • قرص جویدنی غیراستروئیدی نیز گزینه دیگری برای کاهش التهاب و تورم است. پزشک کودک، بهترین نوع داروی کنترل کننده روزانه برای آسم کودک را توصیه خواهد کرد.
  • اگر کنترل آسم کودک دشوار باشد پزشک ممکن است او را به یک متخصص آسم ارجاع دهد.
  • باید مطمئن شوید که معلم و پرستارهای بچه همگی از وضعیت او اطلاع داشته و می دانند که چگونه باید یک حمله آسمی را درمان کنند.

برای پیشگیری از ابتلای کودکم به آسم، چه کار می توانم بکنم؟ 

  • اگر بیماری آسم به صورت ژنتیکی در کودک وجود داشته باشید، شما نمی توانید کاملاً از بروز آن پیشگیری کنید. البته تا زمانی که کودک شما نشانه های دائمی (از قبیل خس خس کردن و سرفه دائمی) را از خود بروز ندهد، نمی توانید بفهمید که او آسم دارد.

البته اگر کارهای زیر را انجام دهید، می توانید از شدت نشانه های بیماری کودک خود بکاهید:

  • میزان قرار گرفتن او در معرض بندپایان خانگی را کاهش دهید: تشک کودک را در یک پوشش غیرقابل نفوذ قرار دهید، فرش و موکت ها و اسباب بازی های مخملی و پارچه ای را از اتاق او خارج کنید، به جای پرده های ضخیم پارچه ای از پرده های نورگیر غیرپارچه ای استفاده کنید و رختخواب او را هفته ای یک بار در آب گرم بشویید.
  • کودک خود را از دود دخانیات دور نگه دارید: دود سیگار یک عامل آلرژی زا تلقی نمی گردد، اما موجب تحریک ریه ها می شود.
  • میزان قرار گرفتن او در معرض آلاینده های هوا را کاهش دهید: آلاینده های هوا (از قبیل اوزون) می توانند ریه ها را تحریک کرده و موجب بروز مشکلات تنفسی در افرادی شوند که مجاری تنفسی حساسی دارند. زمانی که کیفیت هوا خوب نیست بهتر است کودک را داخل خانه نگه دارید.
  • از منقل یا اجاق زغالی یا چوبی استفاده نکنید. هرچند جای گرم و نرم می تواند برای کودک مناسب باشد، اما دود ممکن است باعث تحریک سیستم تنفسی کودک شما شود.
  • اگر کودک به حیوان خانگیتان آلرژی پیدا کرده است، حیوان را (در صورت امکان) خارج از خانه نگه دارید. البته بسته به خُلق وخوی حیوان و وضعیت زندگی شما، ممکن است این کار امکان پذیر نباشد.
  • میزان قارچ ها را در خانه خود کاهش دهید. مثلاً هنگام طبخ وپز در آشپزخانه یا هنگام دوش گرفتن در حمام، فن خروج هوا را روشن کنید یا پنجره ها را باز نمایید. در صورت لزوم از یک سیستم تهویه مطبوع یا رطوبت زدا استفاده کنید تا سطح رطوبت را بین ۳۵ تا ۵۰ درصد نگه دارید. درز ها و شکاف ها را تعمیر نمایید، زیرا ممکن است باعث رشد قارچ در پشت دیوار ها و زیر کف اتاق شوند؛ همچنین سطوحی را که قارچ یا کپک دارند، با آب و صابون تمیز کنید. حتماً لباس ها یا سطوح مرطوب یا خیس را به سرعت خشک کنید تا از رشد قارچ جلوگیری شود.

نقش تغذیه در بروز حملات آسمی در کودکان:

شواهد و مطالعات نوین تلاش می کنند که رژیم غذایی غنی از میوه ها، سبزیجات، پروبیوتیک ها و روغن ماهی می تواند آسم کودک را درمان کند.

 چکیده ای از تحقیقی که توسط گروه علوم و فناوری بیوشیمیایی دانشگاه ملی تایوان در تایپه انجام شد، نشان می دهد: «آزمایش تصادفی انجام شده بر روی ۱۹۲ کودک مبتلا به آسم ۱۰ تا ۱۲ ساله نشان داد که میوه، سبزی، روغن ماهی و پروبیوتیک ها استفاده از داروهای آسم را کاهش داده و کارکرد تنفسی را بهتر می کنند.»

به گفته پژوهشگران، این گروه درمانی عصاره های میوه و سبزی، روغن ماهی و پروبیوتیک (مکمل FVFP) دریافت کردند که نوعی باکتری است که به حفظ تعادل طبیعی ریزگیاهان در روده ها کمک می کند.

فست فود تنها نوعی از غذا است که به ابتلا به آسم و آلرژی ها ارتباط دارد.

مطالعات جداگانه ثابت کردند که انواع دیگر غذاها هم ممکن است ابتلای زودهنگام به آسم را افزایش دهند.

 دانشمندانی از کشورهای نیوزیلند، اسپانیا، استرالیا، آلمان و بریتانیا کشف کردند که فست فود و غذاهایی با ارزش غذایی پایین ممکن است پشت قضیه ابتلا به آسم باشند.

تحقیقی نشان داده است که نوجوانان و کودکانی که بیش از سه بار در هفته همبرگر، سیب زمینی سرخ کرده و فست فودهای دیگر می خورند، ۴۰ درصد بیشتر از دیگران احتمال ابتلا به آسم دارند.

همانطور که در مطالعه دانشگاه تایوان ثابت شده است، خوردن میوه به محافظت از کودکان و نوجوانان در برابر آسم و آلرژی کمک می کند. خوردن سه یا چند وعده میوه در هفته علائم شدید آسم را ۱۱ در نوجوانان و ۱۴ درصد در کودکان کاهش می دهد.

آیا کودکی که مبتلا به آسم است خوب می شود؟

 در این مورد ۲ نظریه وجود دارد:

  • نظریه اول:

زمانی برای آسم موجود نیست، هرچند در کودکانی که فقط هنگام سرماخوردگی یا عفونت قسمت بالایی دستگاه تنفسی به خس خس دچار می شوند، این علائم با افزایش سن به تدریج کاهش می یابد و از بین می رود. در کل، نظر متخصصین این است که بیماری آسم برای تمام عمر باقی می ماند، هرچند تناوب و شدت نشانه های این بیماری ممکن است با افزایش سن کودک تغییر نماید.

معاینه های مرتب و دقیق و درمان مناسب به کودک شما امکان می دهند تا بیماری آسم خود را کنترل نماید تا در نتیجه زمانی که بزرگ تر شد، بتواند همانند سایر کودکان بدود، شنا کند و بازی کند. اکثر کودکانی که آسم دارند، در بزرگسالی سالم هستند.

  • نظریه دوم:

گرچه آسم یک بیماری بالقوه خطرناک است است ولی با درمان مناسب اکثر کودکان خوب می شوند.

بهترین مطالعاتی که بر روی سرانجام درازمدت آسم شده در استرالیا انجام گرفته است و نشان داده که دو سوم کودکان مبتلا به آسم بهبود می یابند که گاهی این امر قبل از بلوغ و یا حوالی آن است ولی در تعداد کمی از بیماران در دوران بزرگسالی، بیماری عود می کند.

در بیشتر یک سوم باقی مانده نیز با افزایش سن، بیماری آنها بهبود می یابد و فقط حدود ۱۰% از کودکان مبتلا به آسم در بزرگسالی نیز آسم را به عنوان یک مشکل عمده تجربه می کنند. بررسی های اخیر نشان داده شده است که در کودکان کم سن و سال دو نوع آسم وجود دارد.

  • در نوع اول

کودکان با راههای هوایی نسبتا باریک بدنیا می آیند و وقتی این راههای هوایی، بدنبال التهاب پوشش درونی که در اثر عفونت های ویروسی رخ می دهد تنگ تر می شوند، در اثر آن علائم آسم بروز می نماید. در صورتی که مادر در طی حاملگی سیگار بکشد احتمال بیشتری دارد که نوزادش دچار راههای هوایی نسبتا باریک شود. هنگامی که نوزاد رشد می کند راههای هوایی وی وسعت بیشتری یافته و احتمال آنکه عفونت های ویروسی بتوانند راههای هوایی را تنگ کرده و علائم آسم را بروز دهند کم می شود. در نتیجه این دسته از کودکان به هنگام بروز عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی دچار علائم آسم می شوند و بیماری آنها در طول مدت کودکی بهبود می یابد.

  • در نوع دوم

کودک به آلرژیهایی مانند آسم، آلرژی بینی و اگزما مبتلا است. این کودکان به هنگام برخورد با موادی مانند گرده گیاهان و حیواناتی که به آنها حساسیت دارند دچار علائم آسم می شوند و آنها اغلب همان علائمی را از خود بروز می دهند که بدنبال عفونت های ویروسی تنفسی مشاهده می شود. احتمالا این کودکان استعداد به آلرژی را از والدین خود به ارث برده اند. احتمال بیشتری نیز وجود دارد که این کودکان در طی رشد، آسم و آلرژی بینی را حفظ کنند و کمتر احتمال می رود که از آسم به طور کلی رهایی یابند.

گردآوری شده توسط گروه هفت گنج

.

منبع : 7ganj.org