bxs1

آمار منتشر شده از سوی سازمان‏های بین‏المللی، به خصوص سازمان‏ بهداشت جهانی و سازمان یونسکو حاکی از افزایش فزاینده مصرف سیگار در سطح جهان است. نتیجه چنین فرایندی اضمحلال نوجوانان و جوانان یعنی نیروهای مولد آینده کشور است. این مشکل امروزه آن چنان نمود یافته که هیچ کشوری نمی‏تواند خود را از آن مصون بداند. لذا یکی از مشکلات عمده‏ای که نسل نوجوان و جوان کشور را تهدید می‏کند، تمایل و گرایش آنها به مصرف سیگار است.

معمولاً شروع سیگار کشیدن مربوط به دوره کودکی نیست. بلکه از دوره نوجوانی و جوانی چنین عملی بنا به دلایل خاص صورت می‏گیرد. شاید یکی از این دلایل  این باشد که نوجوانان و جوانان از آنجا که تحت تاثیر الگوهای بزرگسال قرار دارند، در صورتی‏که ببینند معلم، پدر یا مادر و یا شخصیت‏هایی که شهرت اجتماعی دارند، سیگار می‏کشند، نسبت به کشیدن سیگار تمایل پیدا می‏کنند.

آمار منتشر شده از سوی سازمان‏های بین‏المللی، به خصوص سازمان‏ بهداشت جهانی و سازمان یونسکو حاکی از افزایش فزاینده مصرف سیگار در سطح جهان است. نتیجه چنین فرایندی اضمحلال نوجوانان و جوانان یعنی نیروهای مولد آینده کشور است

 اگر شما به عنوان والدین نوجوان، سیگار می کشید، واقع بینانه نیست از نوجوانتان انتظار داشته باشید این کار را نکند. در حقیقت نوجوانانی که در خانواده‏شان سیگار کشیده می‏شود، دو برابر بیشتر از دیگران، احتمال دارد سیگاری شوند. پس اگر می‏خواهید به نوجوانتان لطفی کنید، ابتدا رفتار خودتان را اصلاح کنید تا الگوی منفی برای نوجوان خود نباشید. میزان تاثیر خودتان را بر نوجوان از نظر مصرف سیگار و سایر جنبه‏های زندگی دست کم نگیرید. شما می‏توانید یک نیروی  اداره کننده باشید.

bxs2

فرضیه‏های گوناگونی در باره علت‏های مصرف سیگار در نوجوانان وجود دارد که از عوامل ژنتیکی تا ویژگی‏های شخصیتی

را در برمی‏گیرد. براساس این فرضیه‏ها می‏توان به نقش چهار ویژگی شخصیتی در نوجوانان سیگاری اشاره کرد:

bxs3

 نوجوانانی که تعهد لازم را  ندارند و در این زمینه آموزش لازم را در خانواده و مدرسه ندیده اند، به طور معمول فاقد کنترل درونی و احساس مسئولیت هستند. آنها خود محور بوده و احساس مسئولیت اندکی در مورد خود و یا محیط اجتماعی خویش دارند. بسیاری از این نوجوانان دمدمی هستند، قبل از اینکه فکر کنند عمل می‏کنند و در ایفای وظیفه و مسئولیتی که توسط دیگران برای آنها تعیین شده است، دچار مشکل می‏شوند.

bxs4

برخی از نوجوانان به هیچ نوع فعالیتی علاقه ندارند. به مدرسه بی‏علاقه بوده و گرایش به هیچ‏یک از انواع سرگرمی‏ها ندارند و برای دستیبابی به موفقیت و رسیدن به خواسته‏هایشان نیز اهمیتی قائل نیستند.

bxs5

 این روحیات بطور معمول در نوجوانانی دیده می‏شود که خود را نسبت به دوستان و همکلاسی‏هایشان، ناموفق و ناتوان می‏بینند. آنان فاقد اعتماد به نفس بوده و نسبت به اطرافیان، خود کم‏بین هستند.

bxs6

 این نوجوانان اغلب دوستان اندکی دارند و فاقد دوست صمیمی هستند، از این رو به انزواطلبی و گوشه‏گیری رو می‏آورند. آنها به شدت تحت تاثیر دوستان اندک خود هستند و به دلیل مواجه نشدن با الگوهای رفتاری متفاوت و متنوع، امکان مقایسه را نداشته و لذا مشکلات رفتاری و اجتماعی موجود در دوستان آنها، باعث انحراف آنها نیز می‏شود.

bxs7

- اگر در همان روزهای نخستین، مصرف سیگار توسط فرزند نوجوانتان را به سرعت تشخیص دهید مسلماً با بکار بردن

 روش‏های تربیتی درست می‏توانید مانع از ادامه رفتار وی شوید. بنابراین توجه زیادی به تغییرات رفتاری فرزندتان داشته باشید. گاه اضطراب زیاد و یا غلبه افسردگی در نوجوانان، باعث روی آوردن آنها به مصرف سیگار (که زمینه ساز ‏مصرف مواد مخدر است) می‏شود. اگر تغییرات هیجانی در رفتار فرزندتان مشاهده کردید، مراقب رفتارهای او باشید.

- به روابط فرزند خود با دوستان و آشنایان توجه کنید. نوجوانان از همسالان و دوستان خود بسیار تاثیرپذیرند. اگر دوستان نامناسبی را در اطراف او ملاحظه می‏کنید، حتماً به این مساله حساس شده و در ازای آن، وی را به یافتن دوستان جدید تشویق کنید. هیچ‏گاه در این زمینه از سخنان کنایه‏آمیز استفاده نکنید زیرا فرزند شما تصور خواهد کرد که بطور غیر مستقیم او را هدف انتقاد قرار داده‏اید.

گاه اضطراب زیاد و یا غلبه افسردگی در نوجوانان، باعث روی آوردن آنها به مصرف سیگار (که زمینه ساز ‏مصرف مواد مخدر است) می‏شود

- به کاهش علایق فرزند نوجوان خود نسبت به کار و مدرسه و تفریحات، توجه داشته باشید. دلبستگی‏های فرزندتان را گسترش دهید. سرگرمی‏ها، تفریجات و فعالیت‏های او را افزایش دهید.

- به تغییرات جسمانی فرزند خود مانند زرد شدن غیرطبیعی دندان‏ها و یا بوی بد دهان، حساس باشید. فریب فرزندتان را نخورید. نسبت به آنها ساده‏اندیش نباشید و بیش از حد به او اعتماد نکنید زیرا نوجوانانی که سیگار (و حتی مواد مخدر) مصرف می‏کنند والدین خود را فریب می‏دهند. قوانین، پاداش‏ها و مجازات‏های محکم و قطعی را تعیین کرده و در اجرای آنها ثابت قدم باشید.

- مطالعات علمی نشان داده، نوجوانانی که احساس اضطراب، افسردگی، خشم، کمبود اعتماد به نفس و... می‏کنند بیشتر به مصرف سیگار و سایر مواد مخدر روی می‏آورند. لذا نسبت به مشکلات روحی فرزندتان حساس باشید. اگر مشکلات عنوان شده را در نوجوانتان مشاهده کردید حتماً به روان‏شناس مجرب مراجعه کنید.

منابع تکمیلی

Fitzgerald , Chelsea .   How to Spot Signs of Drug Abuse. ehow. Com

اکبری، ابوالقاسم. مشکلات نوجوانی و جوانی. انتشارات رشد و توسعه. 1387.

فونتل، دن. کلیدهای رفتار با نوجوانان. حاجی‏زاده و قیطاسی (مترجمان). انتشارات صابرین. 1387.

گریدانوس،دونالد. مراقبت از نوجوانان. صراحی فروشانی ومطهری (مترجمان). انتشارات رشد. 1388.

مریم عطاریان -بخش خانواده و زندگی

مقالات مرتبط

واکسن اعتیاد در خانواده

ممنوعیت برای همیشه

اعتیادچون دیابت باید درمان شود!

پیامدهای پزشکی اعتیاد چه چیزهایی هستند؟

برای اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانید با بخش مشاوره سایت تبیان تماس برقرار کنید.

کاربران محترم می توانند مطالب خود در این زمینه را در انجمنهای تخصصی تبیان در میان بگذارند.

منبع : tebyan.net