شناخت ارزش عمر انسان و اوقات پربها، می تواند در داشتن نظم و انجام هر کاری در وقت مناسب خود، بسیار مفید باشد. عمر انسان یکی از نعمت های الهی است و فرصت مناسبی است برای نیل به اهداف عالی و رسیدن به کمال و بلوغ اخلاقی انسانی. کسانی که از اوقات خود بهره می جویند، در پایان عمر هرگز دچار پشیمانی و غصه نمی شوند؛ ولی کسانی که نمی دانند از عمر خود چگونه استفاده کنند، فرجام کارشان جز پشیمانی و اندوه نیست. قرآن از زبان این گونه افراد نقل می کند که پس از مرگ (و تمام شدن وقت بهره برداری) تقاضای مراجعت به دنیا را می کنند ولی پاسخ می شنوند که دیگر امکان پذیر نیست: «حتّی اذا احدهم الموتُ قال ربّ ارجعون لعّلی اعمل صالحاً فیما ترکت کلاّ انّها کلمةٌ هو قائلها و من ورائهم برزخٌ الی یوم یبعثون»(1) هنگامی که مرگشان می رسد می گویند: خداوندا، مرا برگردان تا شاید عمل صالحی انجام دهم (و جبران خسارت ها را کنم). به آنان گفته می شود: هرگز، او فقط حرف می زند و در برزخ تا روزی قیامت خواهد ماند.

حضرت علی علیه السلام می فرماید: (2) هر روزی که فرا رسد به انسان خطاب می کند: من روزی جدید هستم و من بر تو گواه خواهم بود. پس در من کار خیر انجام ده تا در روز قیامت به سود تو شهادت دهم.

 تا انسان قدر چیزی را نداند نمی تواند از آن خوب استفاده کند. عمر، سرمایه ی گران قدری است که متأسفانه کمتر مردم قدر آن را می دانند و کمتر از آن بهره می گیرند. در روز قیامت، یکی از چیزهایی که مورد سؤال قرار می گیرد عمر و جوانی است. جای شگفتی است که مردم برای خرج کردن پولشان آن قدر چانه می زنند و سعی می کنند کمتر خرج کنند، ولی در مصرف عمر خود هرگز دقت نمی کنند، در صورتی که پیامبر می فرماید: «یا اباذر کن علی عمرک اَشَحَّ منک علی دِرهَمِکَ و دینارک»(3) ای اباذر، بخل تو بر مصرف عمرت باید بیشتر باشد تا بخل بر درهم و دینار.

 از راههای استفاده ی صحیح از وقت، انجام هر کاری در وقت مناسب آن و عدم تأخیر در آن است. تاخیر انداختن در کارها نشان از تنبلی افراد دارد  و افرد تنبل همیشه حسرت خور گذشته هستند. همیشه در اجرای برنامه های خود در آخرین لحظات عمل می کنند و به خاطر همین هیچ گاه فرصت ندارند تا در مورد کیفیت کار خود فکر کنند و در جهت ارتقاء آن تلاش کنند و یا برنامه ریزی داشته باشند. امام صادق علیه السلام می فرماید: «هر کس که دو روز عمرش مساوی باشد، مغبون است و اگر فردایش از امروزش بدتر باشد دچار فتنه و هلاکت شده و اگر متوجه پیشرفت یا زیان خود نباشد، بی گمان در حال انحطاط و عقب افتادن است و چنین کسی مرگ برایش مفیدتر خواهد بود.»(5)

 بهره گیری از فرصت ها

شرایط همیشه برای موفقیت و کسب کمالات و رسیدن به مقاصد عالی آماده نیست. دهها عامل باید دست به دست هم دهد تا فرصتی برای انجام کاری پیش آید. اگر عاقل از فرصتها استفاده نکند، ممکن است دیگر برای هیچ وقت آن شرایط پیش نیاید و پشیمانی هم سود نخواهد داشت. بنابراین، جوان باید همیشه در کمین فرصت ها بنشیند و در اولین برخورد با آن، بهره ی مطلوب را ببرد.

پیامبر صلی الله علیه واله می فرماید: در ایام زندگی شما نسیم های روح بخش الهی می وزد. پس زنهار که آنها را از دست ندهید و در کمین آن ها باشید.

بهره گیری از شرایط مناسب، نشانه ی عقل و خرد آدمی است، بزرگ ترین اندوه از آنِ کسی است که فرصت ها را بدون نتیجه از دست بدهد.  فرصت زود می گذرد و دیر بر می گردد. بنابراین، استفاده ی بهینه و به موقع از شرایط و فرصت  ها، در سرنوشت  موفقیت جوان اثر به سزایی دارد. یکی از عوامل بهره نگرفتن از شرایط مناسب، عادت به تنبلی، پرخوابی و تن پروری است که خداوند از چنین آدمی بیزار است. پیامبر اکرم صلی الله علیه واله می فرماید: «انَّ اهل الجنة لا یندمون علی شیءٍ من امور الدّنیا الاّ ساعةً مرّت علیهم لم یذکروا الله تعال فیها»(7) اهل بهشت بر هیچ یک از کارهای دنیا پیشمان نیستند مگر بر ساعتی که بر آنها گذشت و در آن به یاد خدا نبودند.

یکی از همین فرصت های ناب و مفید دوران جوانی است. در این سنین به دلیل انرژی فراوانی و توان فوق العاده ای که دارد که جوان دارد می تواند بسیاری از برنامه های خود را طرح ریزی و به مرحله اجرا درآورد . جوان قدرت دارد تا با استراحت کمتر و فعالیت بیشتر هدف هایش را دنبال کند و مراحل رشدی خود از قبیل تحصیل ، اشتغال و ... را در زمانی کمتر به سرانجام برساند لذا سعی کردیم در این مقاله اهمیت زمان را با استفاده از سخن بزرگان برای شما دوستان خوب و همیشه همراه بیان کنیم تا هر چه بیشتر بتوانید افق های تاز ه تری را در زندگی فراسوی خودقرار دهید.

پاورقی ها:

1- سوره ی مؤمنون، آیه 99.100

2- بحارالانوار، ج 7، ص 325.

3- بحارالانوار، ج 74، ص 78.

4- همان، ج 6، ص 138.

5- بحارالانوار، ج 68، ص 173.

 6- بحارالانوار، ج 68، ص 221.

7- ارشاد القلوب، ج 1، ص 52.

برگرفته از کتاب " جوان موفق" همراه با اضافات

تنظیم برای تبیان: کهتری

مقالات مرتبط

پسرانی با موهای فشن

رسیدن به خواسته های غیر ممکن

دشمن دیرین عقل

از وقتی که نوجوان شدم...

ممنوعیت برای همیشه

سبز ترین فصل زندگی

غریزه هم مفید است

منبع : tebyan.net