در مقاله قبل با عنوان "سر نخ ها روی تخته سیاه" به مطالبی در مورد چگونگی یادداشت برداری اشاره کردیم و در ادامه سعی داریم نکات دیگری را در جهت یادگیری بهینه برای شما عزیزان به بحث بگذاریم.

1-  سازماندهی و بازنگری هر چه سریعتر یادداشتهایتان پس از سخنرانی :

الف) تا زمانی که موضوع درس هنوز در ذهن شما تازه و آماده است, می توانید از مثالها و حقایقی که در حافظه شما از درس به جای مانده و فرصت نوشتن آنها را در حین سخنرانی نداشته اید, برای تکمیل یادداشتهایتان استفاده کنید.

علاوه بر این شما می توانید قسمتهایی از درس را که برایتان مبهم باقی مانده است باز یابی کرده و از استاد, یک همکلاسی, از متن کتاب درسی و یا از طریق سایر منابع برای کسب اطلاع بیشتر , برای رفع ابهام کمک بگیرید.

ب)  اگر دانشجویی در مدت 24 ساعت و یا قبل از جلسه درسی بعدی مطالب را مرور کند از میزان محفوظات او کاسته و بر میزان فراگیری از مرور مطالب افزوده می شود.

 2-  روش حاشیه نویسی در کنار یادداشتهایتان, بر دوباره نویسی ارجحیت دارد. پیشنهاد های زیر می تواند در زمینه حاشیه نویسی در کنار یادداشتهایتان مفید باشد:

الف) در زیر جملات کلیدی و مفاهیم مهم خط بکشید.

ب) از درج ستاره (*) و علایم راهنما برای نشان دادن مطالب مهم بهره بگیرید.

ج) از حاشیه های دفترتان یا از صفحات خالی برای هماهنگ کردن یادداشتها با متن کتاب درسی استفاده کنید. برای تطبیق یادداشتها با متن کتاب درسی, شماره صفحه متن مربوط در کتاب را در کنار یادداشتهایتان بنویسید.

 یک طرف حاشیه یادداشتهایتان را برای نوشتن واژه های کلیدی مانند اسامی مهم , فرمولها, تاریخ ها و مفاهیم اختصاص دهید. این کار شما را وادار به پیش بینی پرسش های عینی می کند و حقایقی به دست می دهد که شما برای تهیه مقاله بدان نیاز دارید.

می توانید از حاشیه یادداشتهایتان برای نوشتن خلاصه های کوتاه از عناوین موجود در آن صفحه, مرتبط کردن محتویات هر صفحه با کل درس جلسه فعلی یا جلسه قبل بهره بگیرید.

 د) از کلید واژگان و خلاصه استفاده کنید .                           

مطالعه گروهی برای افزایش سطح یادگیری

برخی از دانشجویان پی برده اند که مطالعه گروهی در یادگیری بهتر و سریعتر بعضی دروس, سودمند است. با این حال, مطالعه گروهی باید با روشی ویژه انجام گیرد؛ در غیر این صورت جز اتلاف وقت و ناکامی نتیجه ای به بار نخواهد آورد.

رهنمود های زیر به شما در برنامه ریزی و اجرای روش درست مطالعه گروهی کمک می کند.

1.اندازه گروه : گروه می تواند شامل دو نفر باشد ولی اگر تعداد اعضا بین سه تا شش نفر باشد, مطلوب تر است, به طوری که اگر یک نفر نتوانست در جلسه شرکت کند, گروه می تواند به کار خود ادامه دهد. همه اعضا باید درس واحدی را اختیار کنند و بتوانند به طور منظم با هم باشند.

2.مدیریت گروه:  یک نفر از اعضا باید در نقش رئیس عمل کند, او باید مراقب باشد که جلسه به نحو درستی اجرا می شود, کسی بیش از حد بیهوده سخن نگوید یا خیلی وقت جلسه به هدر نرود.

3. تنظیم دستور جلسه: برای هر جلسه مطالعه باید دستور جلسه ای تنظیم شود. این دستور جلسه مشخص می کند هر یک از اعضا باید چه بخشی از درس را توضیح دهد یا به پرسش های درس پاسخ گوید.

4.آمادگی عمومی: همه اعضا باید تکالیف منزل را برای آمادگی حضور در جلسه انجام دهند. گر چه, هر یک از اعضا از آن بخشی که مطالعه اش به او واگذار شده است به خوبی آگاه می باشد.

5. هر عضو باید به گونه ای در جلسه مطالعه عمل کند, گویی او معلم دیگر اعضاست. پس از این که هر یک از اعضا مباحث مربوط به خود را طرح کرد, باید همه آزادانه در بحث و طرح سوال و جواب شرکت جویند. سرانجام, هر عضو باید از ایده های مهم مطرح شده در جلسه یادداشت کوتاهی بردارد.

6. بهینه سازی: گام بعدی این است که حدود پنج دقیقه درباره ارزش جلسه گفتگو کنید و به ویژه درباره بهتر کردن روش بحث و تدریس در آینده به گفتگو بنشینید.

7. طرح جلسه بعد: گام نهایی تنظیم دستور جلسه بعدی است, این اقدام پس از آن که هر عضو پاداش خود را از این معاشرت و نشست گرفت, انجام می گیرد.                  

مرور بلافاصله مطالب, نتیجه بهتری نسبت به مرور پس از مدت طولانی تر به بار خواهد آورد.  

تمرکز

تمرکز یک حالت پیچیده ذهنی است. نکته جالب توجه و طنز آمیزی که در مورد تمرکز می‌توان ذکر کرد این است که هرچه بیشتر دربارة تمرکز، فکر می‌کنید یا دربارة آن نگران می‌شوید، کمتر می‌توانید بر تکلیف فعلی خود متمرکز شوید. همین نکته توضیح می‌دهد چرا راهبردهایی که به منظور افزایش تمرکز تدوین یافته‌اند غالبا به طور غیرمستقیم و با متمرکز شدن روی حذف عوامل مخل به مساله تمرکز می‌پردازند . تحلیل دقیق اموری که تمرکز افراد را بر هم می‌زنند اغلب مؤثرترین گام جهت اصلاح و بهبود تمرکزاست .

امور مخل در مطالعه

محل مطالعه:

دانشجویان سال اول ،مخصوصا کسانی که در خوابگاه زندگی می‌کنند اغلب بخاطر سرو صدا، وجود همخوابگاهی‌ها، یا یک محیط نامناسب، در زمینه تمرکز دارای مشکل می‌شوند . زندگی در منزل یا بیرون از دانشگاه هم می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند. آشنایی با این مساله که چگونه مکانی ساکت، راحت و رها از امور مخل برای مطالعه ‌بیابیم یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین شیوه‌های اصلاح تمرکز است.

حواسپرتی‌های ناشی از شرایط بدنی : خواب نامنظم، فعالیت‌ها و عادات غذایی می‌تواند بدون تردید علت مشکلات تمرکز باشد. دستیابی به یک رژیم مناسب غذایی و رعایت آن می‌تواند عملکرد فیزیولوژیکی مغز شما را در بالاترین سطح حفظ کند. راهبردهای مدیریت زمان مانند برنامه ریزی زمان مطالعه بر مبنای اوج وافت توان جسمی، این اطمینان را به دست می‌دهد که توانایی بدنی شما برای تمرکز در  بهترین شکل آن فراهم شده است.

با خود صحبت کردن: خیلی‌ها نمی‌دانند که ما به هنگام انجام تکالیف از جمله هنگام مطالعه ،به شکل خاموش با خودمان صحبت می‌کنیم . صحبت با خود ، می‌تواند فعالیت‌ها و رفتارها را در ما برانگیزد و مورد تشویق قرار دهد، ولی اگر همین گفتگوی با خویش بیش از اندازه ارزشیابانه یا انتقادی صورت گیرد بر تمرکز اثر منفی می گذارد . مقایسه توانایی خود با توانایی دیگران و انتظارات غلط داشتن در مورد مدت و کیفیت تمرکزی که باید داشته باشیم می تواند مسئول شکل گیری یک گفتگوی منفی با خویش باشد .

انگیزه: بسیاری از دانشجویان که از مشکلات تحصیلی رها هستند و در دانشگاه موفق می‌شوند، اغلب توانایی شان را در اداره امور بر مبنای انگیزش خویش تعریف می‌کنند: "تو باید در دانشگاه بودن را بخواهی . تو باید بدانی چرا اینجا هستی" گاهی اوقات سخت گیریها دربارة درس ،رشته تحصیلی یا حتی صرف در دانشگاه بودن موجب مشکلاتی در زمینه تمرکز می‌شود.

مشکلات شخصی: حتی امور معمولی چون قطع ارتباط با یک دوست می‌تواند یک اختلال جدی در توانایی تمرکز ایجاد کند. در بیشتر موارد این امور مخل تمرکز، کوتاه مدت هستند و توانایی تمرکز به طور طبیعی به سرعت باز می‌گردد .موقعیتهای جدی یا خفیف ،کمک بیرونی را گاه لازم می‌گردانند. برخی دانشجویان دریافته‌اند اختصاص دادن زمانی به فکر کردن درباره یک مشکل می‌تواند به کاهش مشغله ذهنی‌شان کمک کند.

ادامه دارد...

منبع : tebyan.net