سازنده ناخودآگاه کودک ما

همه ما از تاثیرات فیلم ها و داستان ها بر روی انسان آگاه هستیم، اما این امر در کودکان و نوجوانان به ویژه کودکان زیر 7 سال به گونه ای دیگر است. همه ما ممکن است بعد از دیدن یک فیلم تحت تاثیر قرار گرفته و از آن الگوبرداری کنیم و یا زندگی ما را دستخوش تغییر و تحولات کند.اما در کودکان این داستان ها به شکل نمادها و کلید واژه هایی در روح و جان او نقش می بندند  ناخودآگاه او را شکل می دهند...

ناخودآگاه هر انسانی زمینه ساز انتخاب ها، شکست ها و پیروزی ها و در نهایت آینده ساز هر انسانی است. ما می توانیم خودآگاه خود را تغییر دهیم. اما ناخودآگاه انسان ها را به سختی می توان تغییر داد. از این رو، با توجه به شکل گیری آن در دوران کودکی که قبل از 7 سالگی است باید به این موارد بسیار توجه کرد. ما باید بدانیم که کودک ما از زاویه دید خود مسائل را می نگرد و دنیای کودکی، دنیایی کاملاً متفاوت با ما بزرگترهاست و در حالی که ما می اندیشیم که بچه ها نمی فهمند، کودک ما در حال ضبط کردن یک یک اتفاقات و به ویژه رسانه هایی است که برای کودکان طراحی و ساخته شده اند. خوشبختانه و یا متاسفانه متخصصین حوزه طراحی و ساخت انیمیشن ها خیلی خوب می دانند که چگونه می توانند روی کودکان تاثیر بگذارند و هر داستانی چه نوع ناخودآگاهی را شکل می دهد .
جالب است که بدانید شما، مادران و پدران گرامی می توانید با انتخاب آنچه به عنوان غذای روح به کودکتان می دهید به رشد و تقویت اخلاق و آداب خوب در کودکتان کمک کنید و به همان اندازه بی توجهی به کارتون هایی که کودکتان می بیند می تواند مخرب و زیان آور باشد.

پیشگیری بهتر از درمان است

هیچ یک از ما نمی خواهیم کودکانمان در آینده ی خود دچار اختلال و پریشانی ناشی از اشتباهات و کم توجهی ما باشند. هم اکنون غرب در تلاش است که ناخودآگاه کودکان ما را از روحیات پرخاشگری و ضد دین، ضد اجتماع و خانواده گریز و حتی با تفکرات لائیک و صهیونیستی و... پر نماید.حال آنکه هیچ یک از ما از هر قشر و فرهنگی که باشیم دوست نداریم، کودکانمان بازیچه جنگ های روانی و سیاسی موجود در جوامع غربی باشند، پس بیایید شکل گیری روح و روان کودکمان را بازیچه نگیریم.متاسفانه حتی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران جز توجه به سانسورهای شکلی باز هم به مفاهیم محتوایی خیلی بها نداده و والدین باید حتی برای دیدن برنامه های تلویزیونی ایران هم، به دیدینی های کودکشان توجه کنند.
نیاز است والدین عزیزمان بدانند که برای دیدن انیمیشن باید با کودکشان همراه باشند و حتی او را راهنمایی و هدایت بکنند. کودکان به شدت با شخصیت های داستان ها و کارتون ها همذات پنداری می کنند و از آنها و نوع شخصیتشان الگو می گیرند.

انیمیشن؛ غذای روح کودکان و نوجوانان

انیمیشن ها دنیای تصورات و تخیلات ما هستند و ما در انیمیشن ها می توانیم خواسته ها و آرزوهایمان را ببینیم و فکر و اندیشه مان را به پرواز در بیاوریم. این جاست که خلاقیت و ابتکار فرصت شکوفایی می یابد.حتی در بزرگسالان نیز آن بخش نهان کودکانه ای که در هر فرد وجود دارد، قدرت و ارزش می یابد و احساس آرمان و آرزو را در آدمی پرورش می دهد چون محدودیت های فیلم های رئال را ندارد حتی بزرگسالانی را می یابیم که اشتیاق و ذوق بیشتری برای دیدن انیمیشن دارند تا فیلم.
 
با کودکان خود همراه باشید

نیاز است والدین عزیزمان بدانند که برای دیدن انیمیشن باید با کودکشان همراه باشند و حتی او را راهنمایی و هدایت بکنند. کودکان به شدت با شخصیت های داستان ها و کارتون ها همذات پنداری می کنند و از آنها و نوع شخصیتشان الگو می گیرند. پس این بهترین زمان برای آموزش غیرمستقیم به کودکانمان می باشد این فرصت را از دست ندهیم!!!!**
برای شروع انیمیشن IceAge(عصر یخبندان) را برای تحلیل انتخاب کرده ام،
هر انیمیشن شامل 2 بخش است:
1. شخصیت ها و کاراکترها
2. محتوا و داستان قصه
انیمیشن زیبا و دیدنی Iceage (عصر یخبندان) حاوی داستان طولانی از شکل گیری جهان و شروع زندگی از عصر یخبندان می باشد.
در این شماره به تحلیل شخصیت (scrat) اسکرات می پردازیم که اتفاقاً شخصیت محبوب و مورد توجه خیلی از بینندگان این داستان است و با وجود نقش کوتاهی که دارد اما توانسته تاثیر عمیقی بر بینندگان این داستان بگذارد.
اسکرات، سنجاب کوچکی است که علاقه وافری به جمع آوری بلوط دارد.جالب اینجاست که در هیچ سکانسی از فیلم نمی بینیم که اسکرات در حال خوردن بلوط باشد در حقیقت او فقط و فقط جمع می کند  و تلمبار می کند. نمادی از انسان طمع کاری است که با بی توجهی به اتفاقات اطراف خود به مال اندوزی می پردازد. اسکرات حتی متوجه این نیست که دنیا در حال نابودی است و در اثر آب شدن یخ ها سرزمین او در معرض انحطاط است. او غافل است از اینکه هر لحظه ممکن است او و همه حیوانات دیگر بمیرند.
هیچ اشکالی ندارد که کودک شما عاشق اسکرات باشد. چون این شخصیت با ظرافت ویژه ای طراحی و ساخته شده و جذابیت های ویژه ای دارد. لاجرم همه دوستش دارند.
اما شما باید همراه کودکتان کارتون ها را ببینید و به او بگویید:
«ببین عزیزم، اسکرات حاضر است جان خود را فدای یک دانه بلوط بکند بلوطی که شاید هرگز فرصت خوردن و بهره بردن از آن را نداشته باشد.تو باید یاد بگیری که اندوختن خوب است، اما همه چیز باید در حد و اندازه و اعتدال باشد.»
اسکرات بارها در طول فیلم دچار مشکلات فراوانی میشود، تنها و تنها
به خاطر اینکه اعتدال را رعایت نمی کند و حتی بارها می میرد و یخ می زند.
 اما دست از مال اندوزی بر نمی دارد. این طور افراد به قول معروف فکر می کنند

 هرگز نمی میرند

در این فیلم دنیا از زیرپاهای او و بلوط کوچکش شروع به نصف شدن می کند، حتی زمانی که تنها یک بلوط برایش باقی مانده است. همان یک بلوط هم پودر می شود و از دست می رود و این نتیجه و عاقبت موجود طعمکار است، او می اندوزد و می اندوزد اما پیش از آنکه فرصت استفاده از آن را بیابد همه آنها بر باد می روند و از بین می روند و حتی فرصت خوردن یکی از آنها را هم پیدا نمی کند. طمع همانند پرده ای چشمان او را پوشانده و او حاضر است عمر و زندگی خود را بدهد و دانه ای از بلوط بیابد.
اسکرات خصوصیات خوب زیادی هم دارد و ما می توانیم کودکمان را همزمان با دیدن فیلم به این خصوصیات ترغیب و تشویق کنیم. مثلاً اسکرات، خیلی با پشتکار است و هیچ چیز نمی تواند جلودارش باشد. حتی نابودی دنیا هم تاثیری بر هدفمند بودن و پیگیری های او ندارد. به قول معروف اگر دنیا را هم آب ببرد او دست از هدفش بر نمی دارد. شما می توانید به کودک خود که به اسکرات علاقه مند است بگویید که او می تواند پشتکار و تلاش را از او یاد بگیرد.
برخلاف تصور ما که می اندیشیم داستان های کودکان ساده و بی ارزشند، برعکس کارخانه های ساخت انیمیشن با دقت فراوان آنها را ساخته و پرداخته می کنند. در این داستان اسکرات با همان چیزی که در این دنیا دوست دارد محشور می شود. این همان وعده اسلام است که ما با علایق مان محشور خواهیم شد.
اگر خوبی ها را دوست بداریم با خوبی ها و اگر...
این هدفمند بودن و احساس قرب و نزدیکی با معبود و معشوق آموزش خوبی است و خلاصه اینکه در هر یک از لحظه های یک انیمیشن محتویات فراوانی به خورد کودک ما داده می شود. در این راه با هم بکوشیم تا آینده سازان ایران عزیزمان حاوی محتوای فکری مناسبی باشند.
لذا لازم است نکاتی مهم را در ساخت و تدوین انیمیشن ها مد نظر قرار داد که از جمله می توان به این مولفه ها توجه نمود .

طرح و ایده فیلمنامه

فیلمنامه برنامه‌های انیمیشن که ویژة مخاطب کودک تولید می‌شود, نیازمند تأمل و دقت و توجه ویژه است. اگر قرار است موضوعات و نکته‌ها و پیامهای دینی، ملی، یا پند و اندرزی در حوزة اخلاقیات به کودک ارائه شود, چه بهتر که در طراحی موضوع از شاخص‌های بومی و منطقه‌ای استفاده شود. در این‌صورت با توجه به پس‌زمینة ذهنی کودک که متأثر از خانواده، و محل زندگی اوست, موضوع برایش ملموس‌تر و قابل فهم‌تر می‌شود و در نتیجه, هم به اهداف برنامه‌سازی نزدیک‌تر می‌شویم و هم بخشی از مضامین و دغدغه‌های فرهنگی که غبار فراموشی آنها را کم‌سو کرده است, احیا می‌شوند. پس لازم است در انتخاب موضوع نگاهی ویژه به فرهنگ بومی و ملی بشود.
یکی از وظایف رسانة تلویزیون این‌ است که جای خالی بخشی از نداشته‌ها را تاحدودی برای کودکان پر نماید و نحوة استفاده از داشته‌های ارزشمند کودکان را به شکلی ظریف و تأثیرگذار, به آنها آموزش دهد

ساختار گرافیکی و بصری

در طراحی گرافیکی شخصیت‌ها ـ حتی شخصیت‌های منفی ـ باید عواطف و ذائقة کودک مورد توجه قرار گیرد. در بد نشان دادن کاراکتر منفی نباید آن‌قدر اغراق شود که مخاطب کودک شب هنگام خواب‌های ترسناک و آشفته ببیند. در مورد شخصیت‌های مثبت نیز ضروری است شرایطی فراهم شود تا مخاطب با این شخصیت‌ها امکان همذات پنداری داشته باشد. این قاعده در مورد ترکیب رنگ‌ها و فضاسازی کلی برنامه نیز باید رعایت شود. حاکم نمودن فضای کودکانه بر تمام اجزاء کلید اصلی رفع این آسیب است.
 
تدوین و صداگذاری

شرایط زندگی ماشینی امروز, کودکان ما را از برخی مواهب که کودکان در دوره‌های گذشته از آن برخوردار بودند, محروم ساخته است. مادربزرگان و پدربزرگان قصه‌گو بسیار کم شده‌اند، مادران اکثراً در خارج از منزل شاغلند و پدران فقط برای استراحت و خواب به منزل می‌آیند.
در مقابل, شرایط بهداشتی و رفاهی، تغذیه‌ای و آموزشی کودکان امروز بسیار بهتر از کودکان دیروز است. یکی از وظایف رسانة تلویزیون این‌ است که جای خالی بخشی از نداشته‌ها را تاحدودی برای کودکان پر نماید و نحوة استفاده از داشته‌های ارزشمند کودکان را به شکلی ظریف و تأثیرگذار, به آنها آموزش دهد. با توجه به تطابق قالب انیمیشن با ساختار ذهنی کودکان و نوجوانان, تولید برنامه‌های انیمیشن در جهت دستیابی به اهداف فوق‌الذکر, بسیار حیاتی است.
منبع:تبیان
ویرایش و تلخیص:آکاایران